Karşı edim nedir?
Kısaca
Bir tarafın verdiği mal veya hakka karşılık diğer tarafın üstlendiği mal veya hak devridir. Karşı edim para olursa sözleşme mal değişimi olarak nitelendirilmez.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.193 · 3. Sorumluluğun kapsamı
Devralanın alacağın devri karşılığında devredene ifa ettiği bedeldir. Madde uyarınca devralan bu tutarın faizi ile birlikte geri istenmesini talep edebilir.
- TBK m.282 · A. Tanımı
Bir tarafın verdiği mal veya hakka karşılık diğer tarafın üstlendiği mal veya hak devridir. Karşı edim para olursa sözleşme mal değişimi olarak nitelendirilmez.
- TBK m.445 · 2. Sınırlandırılması
İşverenin rekabet yasağına karşılık üstlendiği, örneğin ek ücret veya tazminat gibi edimlerdir. Hâkim, sınırlandırma yaparken bu edimi hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutar.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.308/C · Konkordatonun hükümleri
Sürekli borç ilişkisinde bir tarafın karşılığında yerine getireceği edimdir. Komiserin izniyle karşı edimin ifası kabul edildiğinde, bu edim de komiserin izniyle doğan borç gibi işlem görür.
Karıştırılan kavramlar
Karşı edim iadesi ile tazminat niteliğindeki zarar arasındaki fark nedir?
Birinci bentteki karşı edimin iadesi, devralanın ödediği bedelin geri alınmasıdır ve faiz eklenir.
Dördüncü bentteki zarar ise alacağın mevcut olmaması ya da borçlunun ödeme gücünün bulunmaması gibi nedenlerden doğan tazminat niteliğindeki kalemlerdir.
Birinci bent devralanın ödediği bedelin iadesini sağlar; dördüncü bent ise tazminat kapsamında daha geniş bir zarar talebine imkân tanır.
Karşı edim değerlendirmesi ile önlem değerlendirmesi arasındaki fark nedir?
Hukuki işlemlerde her işlem için edim ve karşı edim belirtilir ve karşı edimin uygunluğu açıklanır.
Önlemlerde önlemin sebebi ve şirket yönünden yarar ve zararı belirtilir; alınmayan önlemler de kapsamdadır.
Her iki durumda da açıklama, işlemin ya da önlemin yapıldığı andaki bilinen hâl ve şartlara göre yapılır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2021/524 E., 2023/210 K., 15.03.2023İlgili madde: TBK m.445
- 7. Hukuk Dairesi, 2022/6205 E., 2023/297 K., 18.01.2023İlgili madde: TBK m.282
- 7. Hukuk Dairesi, 2022/5875 E., 2023/20 K., 09.01.2023İlgili madde: TBK m.282
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.