Kısıtlama nedir?

4 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Kısıtlama, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.405 · akıl hastalığı veya akıl zayıflığı: Ergin bir kişinin fiil ehliyetinin, kanunda sayılan sebeplerden birine dayanılarak mahkeme kararıyla sınırlandırılmasıdır.
  • CGTİHK m.6 · hapis cezalarının infazında gözetilecek ilkeler: Hükümlünün Anayasada yer alan diğer haklarının, infazın temel amaçları saklı kalmak üzere ancak bu Kanunda öngörülen kurallar uyarınca sınırlanmasıdır.
  • 3213 s. K. m.7 · madencilik faaliyetlerinde izinler: Bakanlığın yeni ruhsat alanlarında maden işletme yöntemi, bölge, cins, çevresel etki ve şehirleşme gibi ölçütlere dayanarak getirdiği ruhsat veya müracaat sınırlaması.

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.405 · I. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı

    Ergin bir kişinin fiil ehliyetinin, kanunda sayılan sebeplerden birine dayanılarak mahkeme kararıyla sınırlandırılmasıdır. Kararla kişinin ehliyeti yenilik doğurucu biçimde daraltılır; kararın konusu ehliyetsizliğin tespiti değildir.

  • TMK m.409 · I. İlgilinin dinlenilmesi ve bilirkişi raporu

    Kişinin fiil ehliyetinin sınırlandırılması ve bunun sonucunda vasi atanmasıdır. Madde, kısıtlamanın hangi sebeplerle yapılamayacağını ve hangi sebeple yapılabileceğini belirler.

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun

  • CGTİHK m.6 · Hapis cezalarının infazında gözetilecek ilkeler

    Hükümlünün Anayasada yer alan diğer haklarının, infazın temel amaçları saklı kalmak üzere ancak bu Kanunda öngörülen kurallar uyarınca sınırlanmasıdır. Kısıtlama yalnızca kanunda öngörülen hallerle sınırlıdır.

Maden Kanunu

  • Maden Kanunu m.7 · Madencilik faaliyetlerinde izinler

    Bakanlığın yeni ruhsat alanlarında maden işletme yöntemi, bölge, cins, çevresel etki ve şehirleşme gibi ölçütlere dayanarak getirdiği ruhsat veya müracaat sınırlaması. Kısıtlama ancak ilgili kurumların görüşü alınarak getirilebilir ve gerekçesi ortadan kalkan alanlar ihale yoluyla aramaya açılır.

Karıştırılan kavramlar

Genel kısıtlama ile ruhsat müracaatının kapatılması arasındaki fark nedir?

Yeni ruhsat alanlarında Bakanlığın ölçütlere göre getirdiği kısıtlama; kazanılmış hakları korumak kaydıyla yapılır.

İlk müracaat veya ihale yolunda müracaatın tümüyle kapatılması; diğer kanunlardaki kısıtlamalar gözetilerek yapılır.

Kısıtlama gerekçesi ortadan kalkan alanlar ihale yoluyla aramaya açılır. Kısıtlamalara ilişkin her türlü düzenleme ancak kanunla yapılabilir.

3213 s. K. m.7

Kısıtlama ile bildirim yükümlülüğü arasındaki fark nedir?

Kısıtlama, mahkemenin yargılama sonucunda vereceği karardır.

Bildirim yükümlülüğü, idari makam, noter ve mahkemelerin görev sırasında öğrendikleri durumu bildirmesidir.

Bildirim yükümlülüğü yerine getirilmeden kısıtlama kararı verilemez; bildirim yalnız süreç başlatır, kişiyi kısıtlamaz.

TMK m.405

Kanunda öngörülen kısıtlama ile anayasal hak arasındaki fark nedir?

Hükümlünün Anayasadaki diğer hakları, yalnızca bu Kanunda öngörülen kurallar uyarınca kısıtlanabilir.

Hükümlünün kanunla tanınmış hakları ile yönetmeliklerle tanınan haklar, iyileştirme çabası sırasında da dokunulmaz kalır.

Kanunda dayanağı olmayan yönetmelik kısıtlamaları kanunilik ilkesine aykırı kabul edilir. (Birinci Bölüm, 2017/36529 E., 23.05.2018)

CGTİHK m.6

Kullanımın devri ile sözleşmeyle kısıtlama arasındaki fark nedir?

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa devre mülk hakkı sahibi kullanımı başkalarına bırakabilir.

Sözleşmede aksi kararlaştırılmışsa bu yetki kullanılamaz.

Varsayılan kural devirdir; sözleşme ile kullanımın başkasına bırakılması yasaklanabilir.

KMK m.59

On yıllık kısıtlama ile yirmi yıllık borçlanma süresi arasındaki fark nedir?

Tahsis tarihinden itibaren on yıl süren ve bu süre içinde devir, takyit, haciz ve işgal gibi tasarrufları kapsayan kısıtlamalar.

Yirmi yıllık süre içinde borçlanma bedellerinin tamamının ödenmesi halinde kalkan takyitler.

On yılın dolmasından sonra kısıtlamalar kendiliğinden kalkmaz; yirmi yıl içinde borç tamamen ödenmediği sürece takyitler devam edebilir.

775 s. K. m.34

Genel kısıtlama ile ipotekli alacak ve ölüm, emeklilik, görev nakli halleri arasındaki fark nedir?

Kanunun on yıllık kısıtlamasına tabi olan genel tasarruf ve haciz yasakları.

Ölüm, emeklilik, görev nakli ve konut kredisi veren kuruluşların ipotekli alacakları nedeniyle yapılan satış ve işlemler.

Bu özel hallerde kısıtlama uygulanmaz; satış ve işlemler yapılabilir.

775 s. K. m.34

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2022/747 E., 2023/1080 K., 15.11.2023
    İlgili madde: TMK m.405
  2. Ceza Genel Kurulu, 2018/444 E., 2021/237 K., 01.06.2021
    İlgili madde: CGTİHK m.6
  3. Ceza Genel Kurulu, 2016/1097 E., 2018/591 K., 29.11.2018
    İlgili madde: CGTİHK m.6

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.