Kısmi aylık nedir?
Kısaca
Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri gereğince, ilgili ülkelerde geçen sürelerin birlikte değerlendirilmesi sonucu bağlanan ve Türkiye'nin ödediği kısmı ifade eder. Bu aylıklar madde hükmünün dışındadır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- SGGSSK m.27 · Malûllük aylığının hesaplanması, başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması
Eski aylığın kesildiği tarihten sonra yapılan çalışmayı ifade eder. Emeklilik öncesi ve sonrası prim gün sayılarına göre orantılı olarak hesaplanır.
- SGGSSK m.30 · Yaşlılık aylığının başlangıcı ve kesilmesi
Emeklilik sonrası çalışmaya ait prim ödeme gün sayısına ve kazançlara göre hesaplanan, yeniden bağlanan aylığın ayrı bölümüdür. Yeni aylık, aylık başlangıç tarihindeki tutar ile bu kısmi aylığın toplamından oluşur.
- SGGSSK ek m.19
Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri gereğince, ilgili ülkelerde geçen sürelerin birlikte değerlendirilmesi sonucu bağlanan ve Türkiye'nin ödediği kısmı ifade eder. Bu aylıklar madde hükmünün dışındadır.
- SGGSSK geç. m.2 · Bu Kanundan önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına tâbi geçen çalışmalar için bağlanacak aylıkların hesabı
Aylığın, belirli bir dönemdeki prim ödeme gün sayısına veya fiilî hizmet süresine orantılı olarak hesaplanan bölümüdür. Madde, aylığı (a) ve (b) bentlerindeki kısmî aylıkların toplamı olarak kurar.
Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun
- Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun m.3 · Başvurulacak kuruluşlar
Sosyal güvenlik sözleşmesi uygulanarak sigortalıya veya hak sahibine, ilgili ülkedeki sürelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda bağlanan, tam aylık yerine geçen ancak sınırlı tutarlı aylıktır. Bu aylığı alanların borçlanması ikinci fıkra gereği ayrı bir usule tabidir.
- Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun m.9 · Kısmi aylıklar
Sosyal güvenlik sözleşmesi uygulanarak, sözleşme ülkesindeki sürelerin de dikkate alınmasıyla ilgili sosyal güvenlik kanunlarına göre bağlanan ve tam aylığın altında kalan aylıktır. Tam aylık koşullarını henüz tam olarak karşılayamayan kişiye bağlanır.
Karıştırılan kavramlar
Kısmi aylık almayan kişi ile kısmi aylık bağlanmış kişi arasındaki fark nedir?
Sosyal güvenlik sözleşmesi uygulanmadan ve kısmi aylık bağlanmadan Kanunun genel hükümlerine göre başvuran kişidir.
Sosyal güvenlik sözleşmesi uygulanarak kendisine veya hak sahibine kısmi aylık bağlanmış kişidir.
Kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılır; diğerleri için bu ikinci fıkra hükmü uygulanmaz.
Kısmi aylık ile tam aylık arasındaki fark nedir?
Kısmi aylık, yurt dışı sürelerinin tam aylık koşullarını henüz tam olarak karşılamadığı durumda bağlanan aylıktır.
Tam aylık, borç ödenmesi ile çevrilmiş ve kısmi aylığın başlangıç tarihine göre yeniden belirlenmiş aylıktır.
Çevrim yapıldığında aylık tutarı artar; çevrim, kısmi aylığın başlangıç tarihi esas alındığı için geriye dönük etkilidir ve borcun ödendiği ayın sonrasından başlar.
Kanun kapsamında hesaplanan aylık ile uluslararası sözleşmeye göre bağlanan kısmi aylık arasındaki fark nedir?
5510 sayılı Kanun veya ona göre yürürlükten kaldırılan kanunlara göre hesaplanan aylıklar, asgari tutarla karşılaştırılır.
Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri gereğince bağlanan kısmi aylıklar, bu maddenin kapsamı dışında kalır.
Kısmi aylıklar için asgari tutar tamamlaması yapılmaz; Hazine farkı da bu aylıklar için talep edilmez.
Uluslararası sözleşmeye dayalı kısmi aylık ile ulusal aylık arasındaki fark nedir?
Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi uyarınca bağlanan kısmi aylıkta alt sınır hükümleri uygulanmaz.
Yalnız ulusal mevzuata göre bağlanan aylıklarda alt sınır hükümleri uygulanır.
Sözleşme kapsamındaki kısmi aylıkta asgari tutar güvencesi işletilmez.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2015/105 E., 2016/133 K., 14.07.2016İlgili madde: SGGSSK m.27
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/444 E., 2025/704 K., 12.11.2025İlgili madde: SGGSSK m.30
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/545 E., 2025/425 K., 02.07.2025İlgili madde: SGGSSK m.30
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Prim ödeme gün sayısı
- Hazineden tahsil
- Emekliye sevk onayı
- Fiili hizmet süresi
- Güncelleme katsayısı
- Statü
- Geçici iş göremezlik ödeneği
- İlişiğin kesilmesi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.