Kuruluş belgesi nedir?
Diğer yazımlar: Kuruluş belgeleri
Kısaca
Tüzel kişinin kuruluşunu ve temel yapısını belirleyen belgedir; dernek veya şirket ana sözleşmesi, statü gibi metinler bu kapsama girer. Yerleşim yerini belirleme konusunda öncelikli ölçüttür.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.49 · I. Koşulu
Tüzel kişinin kuruluşunu ve iç yapısını belirleyen belgelerdir; dernekler için tüzük, şirketler için ana sözleşme gibi belgeler buna örnektir. Organların hangileri olacağını ve nasıl oluşacağını gösterirler.
- TMK m.51 · D. Yerleşim yeri
Tüzel kişinin kuruluşunu ve temel yapısını belirleyen belgedir; dernek veya şirket ana sözleşmesi, statü gibi metinler bu kapsama girer. Yerleşim yerini belirleme konusunda öncelikli ölçüttür.
- TMK m.53 · II. Malvarlığının tasfiyesi
Tüzel kişinin kuruluşunu ve işleyişini belirleyen belgedir; dernek için tüzük, vakıf için vakıf senedi, ticaret ortaklığı için sözleşme ve esas sözleşmedir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.336 · II - Kuruluş belgeleri
Maddede sayılan, sicil dosyasına konulan ve şirket tarafından saklanan belgelerdir. Liste sınırlı sayıdadır; sayılmayan belgeler bu kapsamda değerlendirilmez.
Karıştırılan kavramlar
Kuruluş belgesi ile kuruluş dışı sözleşme arasındaki fark nedir?
Kurulmakta olan şirketle veya kurucularla yapılan ve kuruluşla ilgili olan sözleşmeler, madde kapsamında kuruluş belgesidir.
Kuruluşla ilgisi olmayan, şirketin kurulmasından sonra yapılan ya da üçüncü kişilerle yapılan sıradan sözleşmeler bu kapsamda değildir.
Kuruluş belgesi sayılan sözleşmeler sicil dosyasına konulur ve beş yıl saklanır; diğerleri bu yükümlülüğe tabi değildir.
Kanun veya kuruluş belgesi hükmü ile yetkili organ kararı arasındaki fark nedir?
Kanunda, kuruluş belgesinde veya yetkili organın kararında malvarlığının geçişine ilişkin açık bir düzenleme varsa bu düzenleme uygulanır.
Böyle bir düzenleme yoksa malvarlığı en yakın amacı güden kamu kurum veya kuruluşuna geçer.
Birinci fıkra, kanun ve kuruluş belgesi ile organ kararına öncelik tanıyan bir sıralama içerir; varsayılan kural en yakın amaç ilkesidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/455 E., 2025/123 K., 12.03.2025İlgili madde: TMK m.51
- 5. Hukuk Dairesi, 2025/13598 E., 2026/4273 K., 09.03.2026İlgili madde: TMK m.51
- 8. Hukuk Dairesi, 2024/3546 E., 2026/340 K., 21.01.2026İlgili madde: TMK m.51
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.