İkametgah nedir?

6 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

İkametgah, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.51 · yerleşim yeri: Tüzel kişiler bakımından yerleşim yeriyle eş anlamlı kullanılan kavramdır.
  • İYUK m.36 · tam yargı davalarında yetki: Davacının yerleşim yeridir.
  • AATUHK m.39 · ödeme yeri: Borçlunun yerleşim yeridir.

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

  • AATUHK m.9 · Teminat isteme

    Borçlunun Türkiye'de yerleşmiş olduğu yerdir. Madde, Türkiye'de ikametgâhı bulunmayan borçlular bakımından ayrı bir teminat sebebi öngörür; ikametgâhın bulunmaması tek başına yeterli değildir, tahsilin tehlikede olduğunun gösterilmesi gerekir.

  • AATUHK m.39 · Ödeme yeri

    Borçlunun yerleşim yeridir. Ödeme yerinin belirlenmesinde, hususi kanunda ödeme yeri gösterilmediğinde başvurulan bağlama ölçütüdür.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.51 · D. Yerleşim yeri

    Tüzel kişiler bakımından yerleşim yeriyle eş anlamlı kullanılan kavramdır. Yetkili mahkemenin ve uygulanacak hukukun tespitinde bağlantı noktası işlevi görür.

İdari Yargılama Usulü Kanunu

  • İYUK m.36 · Tam yargı davalarında yetki

    Davacının yerleşim yeridir. Maddede ancak diğer ölçütlerin uygulanmadığı hallerde son sırada başvurulan yetki ölçütüdür.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK)

  • GVK m.4 · Türkiye'de yerleşme

    Medeni Kanun'un 19 ve devamı maddelerinde yazılı yerdir. Madde metni ikametgâhı bu hükümlere yollayarak tanımlar, dolayısıyla kavramın içeriği Medeni Kanun'a göre belirlenir.

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu

Karıştırılan kavramlar

İkametgâh ölçütü ile altı ay oturma ölçütü arasındaki fark nedir?

Birinci fıkra, kişinin ikametgâhının Türkiye'de olmasına bakar. Ölçüt hukuki bir yerleşimdir ve süre aranmaz.

İkinci fıkra, fiili oturmanın bir takvim yılı içinde altı aydan fazla sürmesine bakar. Ölçüt fiili ve süreye bağlıdır.

İki ölçütten biri gerçekleşmesi yeterlidir. Ikametgâhı Türkiye'de olmayan biri de bir yılda altı aydan fazla kalırsa yerleşmiş sayılır.

GVK m.4

Vergi ziyaı cezası hâli ile ikametgâh hâli arasındaki fark nedir?

Birinci fıkraya göre teminat, vergi ziyaı cezasını gerektiren hâller ya da VUK m.359 kapsamındaki hallerde, salınma işlemlerine başlanmış olmasına bağlıdır. Teminat tutarı ilk inceleme hesaplarına göre belirlenir.

İkinci fıkraya göre teminat, borçlunun Türkiye'de ikametgâhının bulunmaması ve bunun tahsili tehlikeye düşürmesi hâlinde istenebilir. Burada ilk hesaplara dayanma ve salınma işlemi aranmaz.

Birinci fıkrada teminat zorunludur ve tutarı belirlidir; ikinci fıkrada ise tahsil dairesinin takdirine bağlı, tehlikenin gösterilmesine dayanan bir yetkidir.

AATUHK m.9

Nakil ile ikametgâh değişikliği arasındaki fark nedir?

İş ve teşebbüsün bir yerden diğerine nakledilmesi, bu maddeye göre adres değişikliği sayılır.

Gerçek kişinin yalnızca oturduğu yerin değişmesi bu maddenin doğrudan konusu değildir.

Yalnızca iş ve teşebbüsün nakli bu madde kapsamında adres değişikliği niteliği kazanır; ikametgâh değişikliğinin vergi sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.

VUK m.163

Levha kaydı için ikametgâh ile genel ikametgâh ayrımı arasındaki fark nedir?

e bendi, levhaya yazılmak istenen baro bölgesinde ikametgâh bulunmasını şart koşar.

Başka bir bölgede ikametgâhı olan ya da ikametgâhı bulunmayan aday, bu bölgenin levhasına kaydedilmek isteyemez.

İkametgâh bölgesi ile levha bölgesi uyuşmuyorsa e bendi karşılanmamış olur.

Av. K. m.3

Konut ile diğer ikametgâh mahalleri arasındaki fark nedir?

Meskenler, yani konutlar, maddede açıkça yasaklanmıştır.

İnsanların ikametine mahsus sair mahaller de yasak kapsamına girer.

Yapının konut dışı olsa da insanların ikamet amacıyla kullandığı bir yer ise yasak kapsamında değerlendirilir.

1593 s. K. m.273

Kanuni ikametgâh ile fiili oturum arasındaki fark nedir?

Kanuni ikametgâh, kişinin Medeni Kanuna göre yasal yerleşim yeri olarak tescil edilmiş adresidir.

Fiilen oturulan yer ise kişinin günlük yaşadığı adres olup bu madde bakımından tek başına yeterli değildir.

İhaleye katılacak gerçek kişinin kanuni ikametgâhının bulunduğu kanıtlanmalıdır; fiilî oturum bu şartı kendiliğinden karşılamaz.

2886 s. K. m.5

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2022/772 E., 2023/865 K., 27.09.2023
    İlgili madde: TMK m.51
  2. 5. Hukuk Dairesi, 2025/13598 E., 2026/4273 K., 09.03.2026
    İlgili madde: TMK m.51
  3. 4. Daire, 2021/8176 E., 2022/8419 K., 19.12.2022
    İlgili madde: GVK m.4

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.