Genel yetki kuralı nedir?

Taşınır mal davasında, malın bulunduğu yer idare mahkemesi özel yetkili mahkemedir.

Genel yetki kuralında, dava konusu işlemi veya idari sözleşmeyi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir (m.32).

Taşınır mal davalarında işlemi yapan merciin yeri değil, malın bulunduğu yer belirleyicidir. İki yer farklıysa taşınır mal davası m.35'e göre açılır.

6100 sayılı Kanunun yetki maddeleri, genel olarak her hukuk davası için geçerli olan ve özel bir düzenleme yokken uygulanan kurallardır.

Diğer kanunlarda yer alan yetki kuralları, belirli dava türlerine özgü olup madde gereğince saklıdır.

Özel kanunda yetki düzenlemesi varsa o öncelikle uygulanır; yoksa genel kural devreye girer. Özel düzenleme kesin yetki içermiyorsa genel yetki kuralı ile birlikte seçimlik bir yetki oluşturur.

Taşınmazla ilgili mevzuat ya da hak uyuşmazlığında yetki, taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesine aittir.

Özel yetki gösterilmediğinde genel yetki, dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesine aittir.

Dava taşınmazla ilgiliyse işlemi yapan merciin yeri değil taşınmazın yeri belirleyici olur.

Boşanma veya iptal davasıyla bağlantılı tasfiye talebinde yetki, asıl davanın yetki kuralıyla belirlenir.

Boşanma veya mal ayrılığı kararı olmayan tasfiye talebinde yetki, davalı eşin yerleşim yerine göre belirlenir.

Yetki ölçütü, tasfiyenin hangi davanın ardından istendiğine göre değişir.

TTK m.1355 gemilere özgü, münhasır bir yetki kuralıdır ve gemi hakkında ihtiyati haciz bakımından öncelikle uygulanır.

MÖHUK m.40 genel yetki kuralıdır ve gemi dışındaki taşınır ve taşınmazlara ilişkin ihtiyati haciz talepleri için tanınan genel yolları düzenler.

Yabancı bayraklı gemi hakkında ihtiyati haciz talebinde yetki TTK m.1355 ile sınırlıdır; MÖHUK'un genel yetki kuralına dayanarak başka bir Türk mahkemesinde talep yapılamaz.