Mutlak butlan nedir?

4 maddede geçiyor

Kısaca

Evlenmenin baştan itibaren geçersiz olduğu, ancak bu geçersizliğin mahkeme kararıyla ileri sürülebildiği hâldir. Kararsız bir hükümsüzlük değildir; dava açılıp karar verilene kadar evlilik geçerli bir evliliğin tüm sonuçlarını doğurur.

Bağlam: TMK m.145

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.83

    Kanuna aykırılığın kamu düzenine ilişkin olması hâlinde kararın baştan itibaren hükümsüz sayılmasıdır. Madde bu hâli iptal davasının süre sınırından ayırır; mutlak butlan iddiası süreye tabi değildir.

  • TMK m.145 · I. Sebepleri

    Evlenmenin baştan itibaren geçersiz olduğu, ancak bu geçersizliğin mahkeme kararıyla ileri sürülebildiği hâldir. Kararsız bir hükümsüzlük değildir; dava açılıp karar verilene kadar evlilik geçerli bir evliliğin tüm sonuçlarını doğurur.

  • TMK m.156 · I. Genel olarak

    Evlenmenin kamu düzenini ilgilendiren, en ağır geçerlilik şartlarının eksikliğinden doğan kesin hükümsüzlük hâlidir. Kanun bu hâllerin sınırını ayrıca çizer ve bu hâllerde evlilik hiçbir zaman kendiliğinden hükümsüz kabul edilmez.

  • TMK m.159 · E. Mirasçıların dava hakkı

    Dava hakkı kamu düzenine dayandığı için ilgililere tanınan, evlilik sona erdikten sonra da açılabilen butlan türüdür. Eşlerden birinin ölümünden sonra açılan dava bu kapsamdadır.

Karıştırılan kavramlar

Hak düşürücü süre ile mutlak butlan arasındaki fark nedir?

İptal davasına konu kararlar bakımından madde süreleri uygulanır.

Yok veya mutlak butlanla hükümsüz kararlar madde kapsamı dışında tutulmuştur.

Mutlak butlan iddiası bu süre sınırlarına bağlı kalmadan ileri sürülebilir.

TMK m.83

Mutlak butlan ile nisbi butlan (ayırt etme gücü) arasındaki fark nedir?

Sürekli ayırt etme gücünden yoksunluk mutlak butlan sebebidir; dava her zaman açılabilir ve savcı da dava açabilir.

Geçici ayırt etme gücünden yoksunluk nisbi butlan sebebidir; yalnızca iptal davası açılır ve süreye bağlıdır.

Sürekli yoksunlukta evlilik kendiliğinden geçersiz değildir ama dava açılmadan sona erişmez; geçicilikte ise iptal davası hak düşürücü süreye bağlıdır.

TMK m.145

Mutlak butlan ile yokluk: fark nedir?

Mutlak butlanda evlenme yapılmış ve kurucu unsurları tamdır; geçerlilik koşulunda kamu düzenini ilgilendiren eksiklik vardır.

Yokluk halinde kurucu unsurlarda eksiklik bulunur.

Mutlak butlanda hâkim kararı gerekir; yokluk halinde dava gerekmez.

TMK m.145

Mutlak butlan ile yokluk arasındaki fark nedir?

Mutlak butlanda evlilik, kurucu unsurları tam olduğu hâlde bir geçerlilik şartının eksikliği nedeniyle batıldır; ortada bir evlilik vardır ve bu evlilik hâkim kararıyla sona erdirilir.

Yokluğu olan evlilikte kurucu unsurlardan biri eksiktir; evlilik hiç doğmamıştır ve bu nedenle bir dava açılmasına gerek yoktur.

Mutlak butlanda hâkim kararı gerekir ve karara kadar evlilik bütün sonuçlarıyla geçerlidir; yokluk hâlinde ise karar gerekmez, evlilik baştan hiç sonuç doğurmaz.

TMK m.156

Mutlak butlan ile sözleşmenin butlanı (TBK) arasındaki fark nedir?

Evlenmede mutlak butlan, hâkimin kararıyla sona erer ve kararın kesinleşmesine kadar hüküm doğurmaya devam eder.

Borç ilişkisinde butlan, herhangi bir hâkim kararına gerek olmadan işlemin yapıldığı andan itibaren hükümsüzlük doğurur.

Evlenmede karar gerekir ve sonuçlar kararın kesinleşmesine kadar korunur; sözleşmede ise butlan başlangıçtan geçerlidir ve taraflar arasında ancak tespit davası açılabilir.

TMK m.156

Mutlak butlan ile nispi butlan (bu maddenin uygulandığı hâl) arasındaki fark nedir?

Mutlak butlanda dava kamu düzenine ilişkin olduğu için savcı tarafından re'sen açılabilir ve ilgili herkes tarafından açılabilir.

Nispi butlanda davayı yalnızca belirli kişiler açabilir ve dava, belirli bir hak düşürücü süreye tabidir.

Her iki hâlde de madde metni aynı kuralı getirir; ancak davacı kimliği ve dava süresi bakımından ayrı hükümler uygulanır.

TMK m.156

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2. Hukuk Dairesi, 2023/3550 E., 2023/5469 K., 21.11.2023
    İlgili madde: TMK m.156, TMK m.159
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2008/408 E., 2008/414 K., 28.05.2008
    İlgili madde: TMK m.83
  3. 2. Hukuk Dairesi, 2024/6203 E., 2024/7926 K., 24.10.2024
    İlgili madde: TMK m.145

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.