İptal Davası nedir?

Genel kurul kararının geçerli bir karar olmasına rağmen, kanunda belirtilen usul veya esas aykırılığı nedeniyle mahkemece iptal edilmesini isteyen dava türüdür. Hükmün kendisi değil, bu davayı açabilecek kişiler düzenlenmiştir.

Genel kurul kararlarının kanuna veya esas sözleşmeye aykırılığı nedeniyle, kanunda öngörülen süre içinde açılan ve kararın ortadan kaldırılmasını isteyen dava türüdür. Bu davada hak düşürücü üç aylık süre uygulanır.

Yönetim kurulu artırım kararının, m.445'te sayılan sebeplerle ortaya çıkan geçersizliğini ileri süren pay sahibi ya da yönetim kurulu üyesinin açtığı davadır. Dava, kararın ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde açılır.

Çıkarılan ortağın, genel kurul kararını iptal ettirmek için ticaret mahkemesinde açtığı davadır. Dava süresi kararın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren üç aydır.

Zayi olan poliçenin hükümsüz kılınması için mahkemeden istenen dava türüdür. Hamilin bilinmediği hâlde açılabilir; hamili bilinen poliçe için bu yol kapalıdır, bu durumda hamile karşı genel davalar esas alınır.

Kanuna veya tüzüğe aykırı alınmış kararın mahkeme kararıyla ortadan kaldırılmasını isteyen dava türüdür. Bu dava, kararın yok veya mutlak butlanla hükümsüz olması durumundan ayrıdır; o hâllerde madde saklı tutulmuştur.

Vakfın kurulmasını engelleyen sebeplerin varlığı halinde açılan davadır. Bu dava, vakfın kurulmasına engel olan hallere dayanır ve yalnız Vakıflar Genel Müdürlüğü ile ilgililer tarafından açılabilir.

Tanıyanın, tanımanın irade sakatlığına dayanarak geçersiz kılınmasını istediği dava türüdür. Dava, anaya ve çocuğa karşı açılır.

Ölüme bağlı tasarrufun geçerliliğini, madde metninde sayılan sebeplerle mahkeme kararıyla ortadan kaldırmayı amaçlayan dava türüdür. Tasarruf kendiliğinden hükümsüz değildir.

İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle ortadan kaldırılmasını isteyen davadır. Objektif nitelikte olup davacının menfaatinin ihlal edilmiş olması yeterlidir.

Hukuka aykırı tek taraflı idari işlemin hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılmasını isteyen, menfaatin ihlali yeterli olan objektif dava türüdür.

İdari işlemin hukuka aykırılığı nedeniyle iptali istenen dava türüdür. Maddenin ikinci fıkrasında, bu davalarda teminat istenmeyebileceği belirtilmiştir.

Borçlunun alacaklıları zarara uğratan işlemlerinin iptali için açılan davadır. Maddede tahsili güç iddialara örnek olarak sayılmıştır.

Borçlunun alacaklıyı zarara uğratan işlemlerinin, İcra ve İflas Kanunu'nda öngörülen hallerde iptal edilmesi için açılan davadır. Madde bakımından belirleyici an, iptali istenen muamelenin yapıldığı tarihtir.

Anayasa Mahkemesinde, bir normun Anayasaya aykırılığının soyut olarak denetlenmesini isteyen davadır. Dava, norm Resmî Gazetede yayımlandıktan sonra açılabilir; normun yürürlüğe girmiş olması ya da uygulanmış olması şart değildir.

Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya TBMM İçtüzüğünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde soyut norm denetimi istemiyle açılan davadır. Somut bir uyuşmazlığa bağlı değildir.

Hakem kararının geçerliliğini, kanunda sayılan sebeplerle ortadan kaldırmak için açılan tek dava yoludur. Hakem kararının içeriğinin esastan yeniden incelenmesi amacını taşımaz, yalnızca kanunda sayılan sebeplerin varlığını denetler.

Bir idari işlemin hukuka aykırılığı gerekçesiyle yargı yoluyla ortadan kaldırılmasını isteyen davadır. Maddenin yasakladığı dava türü budur; tam yargı davası bu yasağın kapsamında değildir.

İdari bir işlemin hukuka aykırılığını ileri sürerek işlemin ortadan kaldırılmasını isteyen davadır. Madde bu davaları idare mahkemesinin genel görevi olarak sayar, ancak ilk derece Danıştayda görülecek olanlar bu kapsamın dışındadır.