Ölüme bağlı tasarruf nedir?

22 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran işlemlerdir.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

22 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.108 · C. Mirasçıların ve alacaklıların dava hakkı

    Tasarruf sahibinin ölümünden sonra hüküm doğuran, vasiyet gibi işlemleri ifade eder. Vakıf kuruluşu bu nitelikte bir tasarrufa dayandığında mirasçılar bu tasarrufa karşı dava hakkını koruyabilir.

  • TMK m.159 · E. Mirasçıların dava hakkı

    Vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi, ölümle birlikte hüküm doğuran tasarruflardır. Maddede yer alan kaybetme, eşin bu tasarruflarla kendisine sağlanan haklarını kapsar.

  • TMK m.181 · VII. Miras hakları

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran, vasiyetname ve miras sözleşmesi gibi işlemlerdir. Birinci fıkra, boşanmadan önce eşin lehine yapılmış bu tür tasarrufların eşe sağladığı hakların düşeceğini düzenler.

  • TMK m.394 · IV. Sona ermesi — 1. Malikin ölümü hâlinde

    Kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere yaptığı, vasiyet gibi bir hukuki işlemdir. Bu maddede, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesini sağlayan tasarruf bu kavrama bağlanmıştır.

  • TMK m.504 · B. İrade sakatlığı

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hukuki sonuç doğurmasını istediği, tek taraflı ve karşı taraf iradesi gerektirmeyen işlemdir. Madde bakımından tasarrufun geçerliliği, irade bozukluğunun mirasbırakanın iradesinde bulunup bulunmadığına bağlıdır.

  • TMK m.505 · I. Kapsamı

    Miras bırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran, vasiyetname veya miras sözleşmesiyle yapılan tasarruflardır. Maddenin kapsamı bu tasarruflarla sınırlıdır; sağlararası işlemler bu kurala tabi değildir.

  • TMK m.514 · A. Genel olarak

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran işlemlerdir. Bu madde, vasiyetname ve miras sözleşmesi yoluyla yapılan tasarrufları ifade eder.

  • TMK m.516 · C. Mirasçı atama

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran, vasiyetname ya da miras sözleşmesi ile yapılan tasarruftur. Mirasçı atama bu tasarrufların bir türüdür.

  • TMK m.520 · E. Yedek mirasçı atama

    Yedek mirasçının atanabilmesi için gereken araçtır; atama ancak mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran bir vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi tasarrufla yapılabilir.

  • TMK m.527 · I. Olumlu miras sözleşmesi

    Mirasbırakanın ölümüyle hüküm ve sonuç doğuran tek taraflı irade açıklamasıdır. Miras sözleşmesi dışındaki vasiyetname gibi tasarruflar bu kavramın kapsamındadır.

  • TMK m.531 · 1. Genel olarak

    Hüküm ve sonuçlarını mirasbırakanın ölümünden sonra terekede doğuran hukuki işlemlerdir. Vasiyetname ve miras sözleşmesi, şekli anlamda ölüme bağlı tasarruflardır.

  • TMK m.548 · 2. Mirasbırakandan önce ölme

    Mirasbırakanın ölümüyle hüküm doğuran tek taraflı veya sözleşmeye dayanan işlemleri ifade eder. Bu maddenin ortadan kalkma kuralı vasiyetname ve miras sözleşmesi için geçerlidir.

  • TMK m.557 · I. Sebepleri

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğurması amaçlanan hukuki işlemdir. Vasiyetname ve miras sözleşmesi bu kapsamdadır.

  • TMK m.558 · II. Dava hakkı

    Miras bırakanın ölümünden sonra hüküm doğuracak şekilde yaptığı vasiyet gibi işlemler. Bu maddedeki iptal davası, bu tür tasarrufların iptalini konu alır.

  • TMK m.559 · III. Hak düşürücü süreler

    Vasiyetname ve miras sözleşmesi gibi kişinin ölümünden sonra hüküm doğuran işlemlerdir. Madde yalnızca bu tasarrufların iptali davasını düzenler.

  • TMK m.563 · II. Hükümleri — 1. Genel olarak

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm ve sonuç doğuran işlemleridir. Bu maddede mirasçı atanması ve diğer ölüme bağlı tasarruflar (ör. vasiyet) bu kapsama girer.

  • TMK m.565

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran, vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi yolla yapılan tasarruflardır. Bu tasarruflar, saklı payı zedeleyen ölçüde tenkise tabidir.

  • TMK m.570 · III. Tenkiste sıra

    Mirasbırakanın ölümüyle hüküm ve sonuç doğuran, vasiyet gibi tasarruflardır. Tenkis sırasında ilk sırada yer alırlar.

  • TMK m.611 · III. Mirasçılardan biri tarafından ret

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran vasiyetname ve miras sözleşmesi gibi işlemlerdir. Atanmış mirasçının payının akıbetini bu tasarruftaki irade belirler; irade belirlenmişse m.611/2 uygulanmaz.

  • TMK m.647 · I. Mirasbırakanın tasarrufu

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran, vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi biçimde yapılan tasarruftur. Paylaştırma kuralı ancak bu tür bir tasarrufla konulabilir.

  • TMK m.706 · II. Kazanma yolları — 1.Hukukî işlem

    Tasarruf sahibinin ölümünden sonra hüküm doğuran tek taraflı işlemdir. Vasiyetname bunun örneğidir. Maddedeki ayrı şekil rejimi bu işlemler için geçerlidir ve ayrıntıları ilgili maddelerde düzenlenir.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

  • Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.63 · I – Genel olarak

    Mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran, vasiyet gibi tek taraflı işlemlerdir. Madde, mali haklar üzerinde bu tür tasarrufların yapılabileceğini açıkça kabul eder.

Karıştırılan kavramlar

Evlenmenin butlanı sebebi ile ölüme bağlı tasarruf arasındaki fark nedir?

Butlan kararı geriye yürümediği için, evlilik geçerli iken ölen eşin mirasçılığı önlenmiş olur.

Lehine ölüme bağlı tasarruf yapılmış eş, bu tasarrufla sağlanan hakları madde gereği kaybeder.

Kötü niyetli eşin hem miras payı hem de ölüme bağlı tasarruftan doğan hakkı birlikte sona erer.

TMK m.159

Ölüme bağlı tasarruf var ile yok arasındaki fark nedir?

Malik, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesini öngören bir ölüme bağlı tasarruf yapmışsa, aile yurdu ölümden sonra da devam eder.

Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce aile yurdu korunmaz ve tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.

Şerhin korunup korunmayacağı yalnızca ölüme bağlı tasarrufun varlığına bağlıdır.

TMK m.394

Miras sözleşmesiyle bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruf ile bağdaşan sonraki tasarruf arasındaki fark nedir?

Sözleşmedeki yükümlülükle bağdaşmayan sonraki vasiyetname veya bağışlama, itiraza açıktır.

Sözleşmeyle bağdaşan sonraki ölüme bağlı tasarruf, itiraza konu olmaz.

Bağdaşmayan tasarruf iptal davasına konu olur; bağdaşan tasarruf geçerliliğini korur.

TMK m.527

Bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruf ile vasiyetname hükmüne tabi tasarruf arasındaki fark nedir?

Miras sözleşmesinde yer alan ancak tek taraflı ve bağlayıcı olmayan tasarruflar, madde kapsamında itiraz konusu değildir.

Bağlayıcı nitelikte sözleşme tasarrufları, bağdaşmayan sonraki tasarrufa karşı itiraza tabidir.

Vasiyetname hükmüne tabi tasarruflarda geri alınma karinesi (m.544) yürür, bu maddedeki itiraz yolu açılmaz.

TMK m.527

Mirasçı atanması ile diğer ölüme bağlı tasarruf arasındaki fark nedir?

Mirasçı atanması, mirasçının mirasın tamamında veya payında hak sahibi olmasını sağlayan tasarruftur.

Diğer ölüme bağlı tasarruf, vasiyet alacaklısına belirli bir mal veya değer bırakan tasarruftur.

Her iki türde de kazandırmalar birlikte değerlendirilir ve orantılı tenkis uygulanır; birinci fıkra iki türü ayırmaz.

TMK m.563

Ölüme bağlı tasarruf ile sağlararası kazandırma arasındaki fark nedir?

Ölüme bağlı tasarruflar, mirasbırakanın ölümüyle hüküm doğuran vasiyet gibi işlemlerdir.

Sağlararası kazandırmalar, mirasbırakanın sağlığında yaptığı karşılıksız kazandırmalardır.

Tenkiste önce ölüme bağlı tasarruflar, onlar yetmezse sağlararası kazandırmalar ele alınır.

TMK m.570

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2024/351 E., 2025/602 K., 08.10.2025
    İlgili madde: TMK m.531, TMK m.557, TMK m.570
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2023/656 E., 2024/469 K., 25.09.2024
    İlgili madde: TMK m.504, TMK m.531, TMK m.557
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2023/53 E., 2024/464 K., 25.09.2024
    İlgili madde: TMK m.557, TMK m.558, TMK m.559

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.