Öz sermaye nedir?

5 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Öz sermaye, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • VUK m.192 · bilanço: Aktif toplamından borçların düşülmesiyle elde edilen, işletmeye mevzu varlığı ifade eden tutardır.
  • 5520 s. K. m.11 · kabul edilmeyen indirimler: Kurumun kendi ortaklarından sağladığı ve bilançoda özkaynak olarak izlenen sermaye kaynaklarıdır.
  • GVK m.38 · bilanço esasında ticari kazancın tesbiti: Teşebbüsün varlıklarından borçlarının düşülmesiyle kalan tutardır.

Kanunda nerede geçiyor

5 madde

Vergi Usul Kanunu

  • VUK m.192 · Bilanço

    Aktif toplamından borçların düşülmesiyle elde edilen, işletmeye mevzu varlığı ifade eden tutardır. Madde metnine göre ihtiyatlar ve kâr ayrı gösterilse de öz sermayenin cüzüleri sayılır.

  • VUK m.325/A · Girişim sermayesi fonu

    Mükellefin ayrılacak fonun üst sınırını belirlemede esas aldığı bilanço kalemidir. Ayrılacak tutar hesaplanırken bu kalemin yüzde yirmisi ölçüt olarak alınır.

Kurumlar Vergisi Kanunu

  • Kurumlar Vergisi Kanunu m.11 · Kabul edilmeyen indirimler

    Kurumun kendi ortaklarından sağladığı ve bilançoda özkaynak olarak izlenen sermaye kaynaklarıdır. Bu kaynaklar üzerinden ödenen veya hesaplanan faiz, indirim olarak kabul edilmez.

  • Kurumlar Vergisi Kanunu m.12 · Örtülü sermaye

    Kurumun Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit edilmiş hesap dönemi başındaki öz sermayesidir. Hesap dönemi içinde oluşan değişiklikler ölçüte dahil edilmez.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK)

  • GVK m.38 · Bilanço esasında ticari kazancın tesbiti

    Teşebbüsün varlıklarından borçlarının düşülmesiyle kalan tutardır. Hesap dönemi sonu ve başındaki değerleri karşılaştırmaya konu olur.

Karıştırılan kavramlar

Öz sermaye artışı ile azalışı arasındaki fark nedir?

Dönem sonu öz sermayenin başa göre artması, farkın müspet çıkmasıdır.

Dönem sonu öz sermayenin başa göre azalması, farkın negatif çıkmasıdır.

Müspet fark ticari kazanç olarak vergiye konu olur; negatif fark kazanç doğurmaz, madde anlamında zarar oluşur.

GVK m.38

Öz sermaye ile borçlar arasındaki fark nedir?

Öz sermaye, aktif toplamından borçlar düşüldükten sonra kalan tutardır.

Borçlar, işletmenin üçüncü kişilere karşı ödemekle yükümlü olduğu tutarlardır.

Öz sermaye hesaplanırken önce borçlar tespit edilmeli, sonra aktif toplamından düşülmelidir; öz sermaye pasif tablosunda borçların yanında yer alır.

VUK m.192

Ayrı gösterilen ihtiyat ve kâr ile öz sermaye arasındaki fark nedir?

İhtiyatlar ve kâr bilançoda ayrı kalemler olarak gösterilebilir.

Öz sermaye toplam olarak pasif tablosunda yer alır.

Ayrı gösterilse bile ihtiyatlar ve kâr öz sermayenin cüzüleri sayılır; ayrı gösterim öz sermaye toplamını değiştirmez.

VUK m.192

Kazanç ya da gelir ölçütü ile öz sermaye ölçütü arasındaki fark nedir?

Fon tutarı, kurum kazancının veya beyan edilen gelirin yüzde onu ile sınırlıdır.

Fon tutarı ayrıca öz sermayenin yüzde yirmisini aşamaz.

İki sınırdan hangisi daha düşükse ayrılabilecek fon o tutarla sınırlı kalır; ölçütler birbirinin yerine kullanılamaz.

VUK m.325/A

Öz sermaye faizi ile örtülü sermaye faizi arasındaki fark nedir?

Öz sermaye faizi, ortakların şirkete koyduğu öz kaynaklar üzerinden ödenen veya hesaplanan faizdir.

Örtülü sermaye faizi, ortaklardan alınan ve sermaye niteliği taşıyan borç için ödenen veya hesaplanan faizdir.

Her iki durumda da bu faiz ve benzeri giderler kabul edilmez; ancak birincisinde öz kaynak, ikincisinde borç-sermaye ilişkisi esas alınır.

5520 s. K. m.11

Yabancı kaynak finansman gideri (i bendi) ile öz sermaye ve örtülü sermaye (a ve b bentleri) arasındaki fark nedir?

i bendi, öz kaynakları aşan yabancı kaynaklara ilişkin genel finansman giderlerini kapsar ve yalnızca aşan kısım için uygulanır.

a ve b bentleri, ortaklar ve örtülü sermaye ilişkisinden doğan faiz ve benzeri giderleri kapsar.

Bir gider her iki bent kapsamında da görünebilir; bu hâlde hangi bendin uygulandığının ayrı değerlendirilmesi gerekir.

5520 s. K. m.11

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 3. Daire, 2023/5530 E., 2024/3862 K., 07.06.2024
    İlgili madde: GVK m.38, VUK m.192
  2. 3. Daire, 2023/1664 E., 2024/6861 K., 16.12.2024
    İlgili madde: VUK m.192
  3. Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/933 E., 2024/102 K., 06.03.2024
    İlgili madde: 5520 s. K. m.12

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.