Resen inceleme nedir?

12 maddede geçiyor · 9 kanun

Kısaca

Resen inceleme, 9 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • HMK m.205 · adi senetlerin ispat gücü: Hâkimin tarafların talebi beklemeden, kendiliğinden yaptığı denetimdir.
  • İYUK m.20 · dosyaların incelenmesi: Mahkemenin bakmakta olduğu davaya ilişkin her türlü araştırma ve incelemeyi taraf talebine bağlı kalmadan kendiliğinden yapmasıdır.
  • İİK m.170/A · borçlunun kambiyo hukuku bakımından şikayeti: İcra mahkemesinin, tarafların ileri sürmediği olsa bile senedin kambiyo vasfını ve alacaklının takip hakkını kendiliğinden araştırmasıdır.

Kanunda nerede geçiyor

12 maddeden 11'i

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.205 · Adi senetlerin ispat gücü

    Hâkimin tarafların talebi beklemeden, kendiliğinden yaptığı denetimdir. Elektronik imzalı belgenin güvenli elektronik imza ile oluşturulup oluşturulmadığının tespiti bu şekilde yapılır.

  • HMK m.369 · Temyiz incelemesi ve duruşma

    Yargıtay'ın tarafların ileri sürmediği temyiz sebeplerini de kanunun açık hükmüne aykırılık yönünden kendiliğinden incelemesidir. Bu yetki, kanunun açık hükmüne aykırılık ile sınırlıdır.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

  • Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.15 · Şikâyet üzerine veya resen incelemenin usul ve esasları

    Kurulun bir şikâyet bulunmasa da ihlal iddiasını öğrenmesi üzerine kendiliğinden başlattığı inceleme türüdür. Görev alanına giren konularla sınırlıdır.

  • Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.22 · Kurulun görev ve yetkileri

    Kurulun bir şikâyet bulunmasa da ihlal iddiasını öğrenmesi üzerine kendiliğinden inceleme yapmasıdır. Yalnızca görev alanına giren konularla sınırlıdır.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.170/A · Borçlunun kambiyo hukuku bakımından şikayeti

    İcra mahkemesinin, tarafların ileri sürmediği olsa bile senedin kambiyo vasfını ve alacaklının takip hakkını kendiliğinden araştırmasıdır. Bu yetki, usulüne uygun bir şikâyet veya itiraz yapılmış olmasına bağlıdır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu

  • İYUK m.20 · Dosyaların incelenmesi

    Mahkemenin bakmakta olduğu davaya ilişkin her türlü araştırma ve incelemeyi taraf talebine bağlı kalmadan kendiliğinden yapmasıdır. Mahkeme tarafların getirdiği delillerle sınırlı değildir.

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun

Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Terim 1 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Doğrudan şikâyet ile re'sen inceleme arasındaki fark nedir?

Borçlunun senedin kambiyo vasfına veya alacaklının takip hakkına ilişkin doğrudan şikâyette bulunması hali, m.168/3 ve m.170/a birinci fıkra kapsamındadır.

Borçlunun başka bir sebeple (örneğin imzaya veya borca itiraz) usulüne uygun şikâyet ya da itirazda bulunması ve bu sırada vasıf eksikliğinin ortaya çıkması hali, m.170/a ikinci fıkra kapsamındadır.

İkinci halde icra mahkemesi, borçlu bu sebebi belirtmemiş olsa bile vasıf eksikliğini kendiliğinden dikkate alıp takibi iptal edebilir.

İİK m.170/A

Re'sen inceleme ile imza inkarının geri alınması veya borcun kabulü arasındaki fark nedir?

İmza inkarı itirazı geri alınmamış ve borç kabul edilmemişse icra mahkemesi re'sen inceleme yapabilir.

İmza inkarı itirazı geri alınmış ya da borç kısmen veya tamamen kabul edilmişse m.170/a hükmü uygulanmaz.

Bu hallerde icra mahkemesi senedin vasfı eksikliğini kendiliğinden dikkate alarak takibi iptal edemez.

İİK m.170/A

Resen inceleme ile taraf delillerine bağlılık arasındaki fark nedir?

Mahkeme, bakmakta olduğu davaya ilişkin her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar ve evrak ile bilgi isteyebilir.

Taraflar delillerini sunar ve ileri sürdükleri iddialarla yargılama sınırlanır.

Mahkeme tarafların getirmediği bilgi ve belgeyi de araştırabilir; bunun için ara kararı verebilir. (8. Daire, 2025/6389 E., 2025/9925 K., 16.12.2025)

İYUK m.20

Şikâyet üzerine ile re'sen inceleme arasındaki fark nedir?

Şikâyet üzerine inceleme, üreticilerin veya üretim dalı adına hareket edenlerin yazılı başvurusuna dayanır.

Re'sen inceleme, Genel Müdürlüğün kendi takdirinde ve bir başvuru olmaksızın yaptığı incelemedir.

Şikâyet üzerine incelemede başvurunun yazılı yapılması ve madde koşullarını taşıması aranır; re'sen incelemede bu koşul aranmaz, ancak Genel Müdürlüğün gerek takdirini kullanması gerekir.

3577 s. K. m.4

Re'sen inceleme ile başvuru üzerine inceleme arasındaki fark nedir?

Kurul, başvuru olmadan da kendiliğinden harekete geçebilir.

Başvuru üzerine inceleme, bir kişinin veya kurumun talebine dayanır.

Her iki yolda da inceleme yapılabilir; madde bu iki yolu eşdeğer biçimde sayar.

5176 s. K. m.3

Resen inceleme ile şikâyet üzerine inceleme arasındaki fark nedir?

Kurum, şikâyet olmaksızın kendiliğinden rekabete aykırı bir uygulamayı inceleyebilir.

Kurum, bir başvuru ya da şikâyet üzerine inceleme yapabilir.

Her iki yol da Kurumun yetkisi içindedir; incelemenin başlangıç yolu değişir, yetkinin kapsamı değişmez.

6475 s. K. m.18

İlgili konular

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.