Sapma nedir?

Kanunun açıkça izin verdiği hallerde esas sözleşme anonim şirketlere ilişkin hükümden sapabilir (örneğin yönetim kurulu üyelerinin niteliklerine ilişkin düzenlemeler).

Kanunun açıkça izin vermediği ve sözleşme ile sapma öngörülen hallerde, sapma kanunun suskun kaldığı konuya ilişkin olduğunda sapma mümkün değildir.

Açık izin yoksa esas sözleşme hükmü sapma sayılmaz; kanunun hangi hükmünün değiştirildiğine bakılarak sapmanın varlığı belirlenir. (İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/250 E., 2023/634 K., 12.10.2023)

Kanunda sapmaya açık izin bulunan hüküm; sözleşme bu izin ölçüsünde farklı düzenleme yapabilir.

Kanunda izin bulunmayan emredici hüküm; sözleşmeyle farklı düzenleme yapılamaz.

İzinli sapma geçerli hüküm doğurur; izinsiz sapma emredici hükme aykırılık olur ve yaptırımına tabi olur.

Genel rejimde meslek veya işletme sebebiyle edinilen mallar, kanun gereği edinilmiş mal olarak tasfiyeye ve artık değere katılmaya tabidir.

Mal rejimi sözleşmesiyle bu mallar kişisel mal sayılabilir; bu sapma yalnızca sözleşme ile ve maddede sayılan kalemlerle mümkündür.

Sözleşme yoksa katılma payı hesabına dahil edilir; sözleşme varsa bu değerler tasfiye dışında kalır ve değer artışı hesabına girmez.

Hedefte sapmada fail bir kişiyi hedeflemiş, fiil başka bir kişiye ya da malvarlığına zarar vermiştir.

Şahısta yanılmada fail gerçekte başka bir kişiyi hedeflemiş olduğu kişi sanmıştır.

Madde gerekçesine göre hedefte sapma hâlinde de fikri içtima hükmü uygulanır; madde metninde bu iki hâl ayrı düzenlenmemiştir.

Talimat, müşteri ziyaretinin yapılmasını ve işlem koşullarını bağlayıcı kılar.

Talimata uymayı zorunlu kılan haklı bir sebep varsa pazarlamacı talimattan ayrılabilir.

Haklı sebep yoksa talimata aykırılık yükümlülüğün ihlali olur; haklı sebep varsa ihlal oluşmaz.

Poliçe bedelinin bir kısmı ile sınırlama, kanunun tanıdığı istisnadır.

Vade, yer, ödeme şekli gibi bedel dışındaki noktalardaki sapma, poliçe içeriğinden farklı kabul niteliğindedir.

Bedel sınırlaması poliçeyi kabul edilmemiş saydırmaz. Diğer noktalardaki farklılık poliçeyi kabul edilmemiş sayar; ancak kabul eden bu beyandaki şartlar çerçevesinde sorumlu kalır.