Satış vaadi nedir?

Vaadi sözleşmesinde noter, taraflardan birinin talebi ve harç ile giderlerin ödenmesi üzerine tapu siciline şerh verir (m.60/3).

Satış sözleşmesinde ise madde yalnızca noterin bu sözleşmeyi yapabileceğini söyler; şerh koşulu aranmaz.

Vaadi sözleşmesinde şerh için talep ve ödeme koşulu gerekir; satış sözleşmesinde bu koşul maddede yazılı değildir.

İrtifak hakkı tesisi vaatleri, tapu görevlisi tarafından re'sen şerh verilir.

Noterde düzenlenen satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, taraflardan birinin isteğiyle şerh verilir.

Birincisinde şerh resen yapılır, ikincisinde talep gerekir. Her ikisinde de şerhten itibaren beş yıl içinde işlem yapılmazsa şerh resen terkin olunur.

Taşınmaz satış sözleşmesinde, mülkiyetin devredilmesini doğrudan kuran asıl sözleşme söz konusudur ve resmî şekil, birinci fıkra uyarınca tapu sicil müdürlüğünde aranır.

Taşınmaz satış vaadinde ise asıl satış sözleşmesi yapılmaya yönelik bir ön sözleşme söz konusudur ve resmî şekil, ikinci fıkra uyarınca noter veya tapu sicil memuru önünde aranır.

Her iki sözleşme de resmî şekilde yapılmadığında geçersizdir; ancak düzenleme makamı farklıdır. Vaadin noterde yapılması uygulamada yaygındır.

Asıl satış sözleşmesi, mülkiyetin devrini doğrudan doğurur ve tapuya tescil ile sonuçlanır.

Satış vaadi ise yalnızca bir veya iki tarafa asıl sözleşmeyi yapma hakkı tanır.

Vaadin geçerliliği için de resmî şekil gerekir; bu, TBK m.29/II'deki genel ön sözleşme şekil kuralıyla örtüşür. Vaatte şekle uyulmazsa asıl satışın tescili talep edilemez.

Satış vaadi sözleşmesi, ileride yapılacak satışın ön aşamasıdır ve noterde düzenleme şeklinde yapılması zorunludur.

Asıl satış ise tapu siciline tescil yoluyla gerçekleşir ve bu şekle uyulması gerekir.

Her iki aşamada da şekil eksikliği varsa madde 41/1'in ikinci cümlesi uygulanır; satıcı geçersizliği tüketici aleyhine ileri süremez.