Sıra nedir?

Aynı sıradaki alacaklılar, örneğin birinci sıradaki işçi alacağı ile nafaka alacağı, birbirleriyle eşit haklara sahiptir.

Farklı sıralardaki alacaklılar arasında öncelik ilişkisi vardır; sonraki sıradaki alacaklı önceki sıra tamamen ödenmeden pay alamaz.

Yetersiz paranın birinci sırada paylaştırılması orantılı yapılır; birinci sıra tamamen ödenmeden ikinci sıradan ödeme yapılmaz.

Dördüncü sıradaki imtiyazsız alacaklılar kendi aralarında eşit hak sahibidir.

Üçüncü sıraya kadar olan alacaklar öncelikli olup önce tamamen ödenir.

İlk üç sıra tamamen ödenmeden dördüncü sıraya pay verilmez; yetmezse dördüncü sıradakilere hiçbir şey kalmaz.

Rehin tarihi daha eski olan alacaklının sırası önce gelir; ona öncelikle ödeme yapılır.

Aynı tarihte rehin tesis edilmiş alacaklılar aynı sırada yer alır ve birbirleriyle eşit konumdadır.

Farklı sıradakiler arasında sıra, aynı sıradakiler arasında ise alacak oranı belirleyicidir; bedel önce sıra gereğince, sonra oranla paylaştırılır.

Sıra ölçütü, rehinlerin tarihine ve önceliğine göre üst üste uygulanan bir sıralamadır.

Oran ölçütü, yalnızca aynı sıraya düşen alacaklılar arasında, her birinin alacağının toplam alacağa oranıyla yapılan bölüşümdür.

Oran ölçütü sıra ölçütünün yerini almaz; önce sıra belirlenir, sonra o sıraya düşen tutar oranla dağıtılır.

Ortalama satış fiyatı, mükellefin kendi satış verilerine dayanır ve satış miktarı eşiğine bağlıdır.

Maliyet bedeli esası, satış geçmişi yeterli olmadığında malın maliyetine dayanır ve oranlar sabittir.

Önce birinci sıra denenir; satış miktarı yüzde yirmi beş eşiğini karşılamıyorsa ya da satış yoksa ikinci sıraya geçilir.

Maliyet bedeli bilinir ya da çıkarılabilirse mükellef emsal bedeli kendisi belirler.

Yukarıdaki esaslarla belirlenemeyen emsal bedel takdir komisyonunca takdir edilir.

Takdir yolu yalnızca birinci ve ikinci sıra uygulanamadığında ve ilgililer başvurduğunda kullanılır.