Sözlü yargılama nedir?
Kısaca
Tahkikatın tamamlanmasını izleyen, hükümden önceki son yargılama aşamasıdır. Bu aşamada delil toplama ve dinleme gibi tahkikat işlemleri yapılmaz; taraflar yalnızca davanın sonucuna ilişkin değerlendirmelerini ve son sözlerini açıklar.
Bağlam: HMK m.186
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.147 · Tarafların duruşmaya daveti
Tahkikatın sona erdiği duruşmada, tarafların iddia ve savunmalarını sözlü olarak açıkladıkları aşamadır. Madde, tahkikat sona erdiğinde kural olarak sözlü yargılamaya geçileceğini öngörür.
- HMK m.186 · Sözlü yargılama
Tahkikatın tamamlanmasını izleyen, hükümden önceki son yargılama aşamasıdır. Bu aşamada delil toplama ve dinleme gibi tahkikat işlemleri yapılmaz; taraflar yalnızca davanın sonucuna ilişkin değerlendirmelerini ve son sözlerini açıklar.
- HMK m.288 · Keşif kararı
Keşif kararının alınabileceği son andır. Bu aşamadan sonra keşif kararı verilemez; sınır, kararın zamanını belirler.
Karıştırılan kavramlar
Tahkikat davetiyesi ile sözlü yargılama için ayrı davetiye arasındaki fark nedir?
Kanun, tek bir davetiyenin hem tahkikatı hem sözlü yargılamayı kapsamasını öngörür; davetiyede bu ihtar yapılmışsa ayrıca davetiye gerekmez.
Sözlü yargılama duruşmasının ertelenmesi halinde ise ayrıca davetiye gönderilmez; bu durumda ilk davetiyedeki ihtar yeterlidir.
İlk davetiyede ihtar eksiksiz yapılmışsa sonraki ertelemelerde yeniden davet gerekmez; ihtar eksikse yokluk sonuçları doğmaz.
Aynı duruşmada sözlü yargılama ile ertelenmiş duruşmada sözlü yargılama arasındaki fark nedir?
Tahkikatın bittiğinin tefhim edildiği duruşmada mahkeme sözlü yargılamaya hemen geçebilir.
Taraflardan birinin talebi varsa sözlü yargılama için duruşma ertelenir.
Talep varsa ertelenmiş duruşma en az iki hafta sonraya konulur; talep yoksa aynı duruşmada sözlü yargılama yapılabilir.
Davetiyeli sözlü yargılama ile davetiyesiz sözlü yargılama arasındaki fark nedir?
Taraflar tefhim duruşmasında hazır bulunsun veya bulunmasın, sözlü yargılama için taraflara ayrıca davetiye gönderilmez.
Taraflardan biri tefhim duruşmasında hazır değilse, yokluğunda uygulanacak bildirimin ayrıca yapılması gerektiği yönünde görüşler vardır.
Madde metni davetiye gönderilmemesini açıkça öngörür; uygulamadaki bildirim tartışması maddenin kendi hükmünden değil, ders ve yorum kaynaklarından gelmektedir.
İlgili konular
Örnek kararlar
1 karar- 7. Hukuk Dairesi, 2023/4199 E., 2024/3689 K., 10.09.2024İlgili madde: HMK m.288
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.