Keşif nedir?

Keşif ve delillerin tespiti, madde metninde sayılan işlerdir ve istisnai zamanda yapılabilir.

Madde metninde sayılmayan diğer adli işlemler ile genel duruşma işleri, bu maddenin kapsamında değildir.

Sayılmayan işlemler için istisnai zamanda işlem yapılabilmesi bu maddeye değil, ayrı bir düzenlemeye dayandırılmalıdır.

Taraflardan birinin talebi üzerine alınan keşif kararı; talep eden tarafın keşfi dayandığı vakıayı ve delili getirmesi beklenir.

Mahkemenin kendiliğinden aldığı keşif kararı; hâkimin davayı aydınlatma ödevinin ve toplanan delillere göre gerek duymasının sonucudur.

İki yol da geçerlidir; resen karar, taraf talebinin bulunmadığı veya taraf ilkesinin egemen olduğu davalarda da verilebilir.

Keşif, hâkimin duyu organlarıyla bizzat inceleme yapmasıdır ve esas olarak hâkimin kendi algısına dayanır.

Bilirkişi incelemesi, hâkimin özel bilgi gerektiren konuda uzmana başvurmasıdır; hâkim bu yardımı gerektiğinde alır.

Bilirkişi yardımı keşfin yerine geçmez; keşif sırasında bilirkişi dinlenebilir veya bilirkişi incelemesi yaptırılabilir, ancak bu bizzat inceleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Keşif konusu davaya bakan mahkemenin yargı çevresi içinde ise keşif doğrudan bu mahkemece icra edilir.

Keşif konusu davaya bakan mahkemenin yargı çevresi dışında ise davaya bakan mahkeme keşfi kendisi yapamaz ve yer mahkemesini istinabe eder.

Yargı çevresi dışındaki keşifte davaya bakan mahkemenin doğrudan keşif yetkisi yoktur; istinabe talebi zorunludur.

Keşif konusu büyükşehir belediye sınırları içinde bulunuyorsa inceleme davaya bakan mahkemece de yerine getirilebilir.

Genel halde, yargı çevresi dışında kalan konularda davaya bakan mahkeme istinabeye başvurmak zorundadır.

Büyükşehirde davaya bakan mahkeme keşfi kendisi yapabilir veya istinabe edebilir; genel halde ise istinabe zorunludur.

Keşif, hâkimin uyuşmazlık konusu şeyi veya yeri bizzat incelemesidir.

Temsili uygulama, olayın nasıl geçmiş olabileceğini canlandırarak tespit etmeye yönelik ayrı bir işlemdir ve mahallinde ya da duruşma salonunda yapılabilir.

Temsili uygulama mahkemenin takdirine bağlıdır ve keşfin konusunun taşınmaz ya da taşınır olmasına göre değişmez.