CMK Madde 84Keşifte, tanık veya bilirkişinin dinlenmesinde bulunabilecekler
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, keşif sırasında hazır bulunabilecek kişileri (şüpheli, sanık, mağdur ile müdafi ve vekil), tanık ya da bilirkişinin keşifte dinlenmesi koşullarını, şüpheli veya sanığın keşifte bulunmamasına karar verilmesi halini, keşfe hazır bulunma hakkı olanların önceden haberdar edilmesini ve tutuklu şüpheli ya da sanığın keşfe getirilmesini düzenler. Kişiler bakımından keşfe katılma hakkı mağdur, şüpheli, sanık ve bunların müdafi ya da vekilleri ile tanık ve bilirkişiyi kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Keşif yapılması sırasında şüpheli, sanık, mağdur ve bunların müdafii ve vekili hazır bulunabilirler.
(2)Tanık veya bilirkişinin duruşma sırasında hazır bulunamayacağı veya oturduğu yerin uzaklığı nedeniyle bulunmasının güç olduğu anlaşılırsa, bu tanık veya bilirkişinin dinlenmesinde de birinci fıkra hükmü uygulanır.
(3)Mağdur, şüpheli veya sanığın huzuru, tanıklardan birinin gerçeğe uygun tanıklık etmesine engel olabilecekse, o işte şüpheli veya sanığın bulunmamasına karar verilebilir.
(4)Bu işlerde hazır bulunmaya hakkı olanlar, işin geri bırakılmasına neden olmamak koşuluyla, işlerin yapılması gününden önce haberdar edilirler.
(5)Şüpheli veya sanık tutuklu ise, hâkim veya mahkeme tarafından ancak zorunlu sayılan hâllerde keşifte hazır bulundurulmasına karar verilebilir.
Bu maddede geçen tanımlar(4)
- Şüpheli
- Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
- Sanık
- Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
- Müdafi
- Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı
- Vekil
- Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza muhakemesinde temsil eden avukatı
Bu maddedeki kavramlar
- Keşif
- Haberdar etme
- Hazır bulunma hakkı
- Tanığın ya da bilirkişinin keşifte dinlenmesi
- Tutuklu şüpheli veya sanık
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
8 karar arasından seçildi- 8. Ceza Dairesi · E. 2024/4569 · K. 2025/6068 · T. 09.07.2025Daire kararıBozma
5271 sayılı Kanun'un 84/2. maddesinde "Tanık veya bilirkişinin duruşma sırasında hazır bulunamayacağı veya oturduğu yerin uzaklığı nedeniyle bulunmasının güç olduğu anlaşılırsa, bu tanık veya bilirkişinin dinlenmesinde de birinci fıkra hükmü uygulanır." düzenlemesinin bulunduğu, kuralın tanığın duruşmada dinlenilmesi olduğu, bu kuralın istisnasının ise 5271 sayılı Kanun'un 84/2. maddesinde düzenlendiği anlaşılmakla,
- İkinci Bölüm · E. 2013/9461 · T. 15.12.2015AYM bireysel başvuruRet
akıbeti ve olası etkilerine ilişkin belirsizliklerin ve çelişkilerin “soruşturma konusu olayın gerektirdiği, tüm kanıtların elde edilmesi için mümkün olan tüm tedbirlerin alınması” (bkz. § 73) zorunluluğunu karşılamaktan uzak olduğu görülmekte olup soruşturma izni verilmesi üzerine yürütülecek ayrıntılı ceza soruşturması ya da kovuşturması aşamasında, bu konuda alınacak bilirkişi raporları ve/veya 5271 sayılı Kanun’un 83. ve 84. maddeleri uyarınca olay yerinde yapılacak bir keşif işlemi ile bu konunun aydınlatılabilecek olduğu değerlendirmesi yapılabilir.
- 8. Ceza Dairesi · E. 2024/21400 · K. 2025/10679 · T. 15.12.2025Daire kararıOnama
fiziki takipte sanıkla tanık arasındaki alışverişin görülmesine göre, sanığın, M.A. isimli şahsa uyuşturucu madde satışı yaptığı ve kendisinden ele geçen uyuşturucu maddeyi de yine satış amaçlı bulundurduğuna dair kabulde bir isabetsizlik bulunmadığı, 5271 sayılı Kanun'un 84/5. maddesinde sanık tutuklu ise, ancak zorunlu sayılan hâllerde keşifte hazır bulundurulmasına karar verilebileceği düzenlendiğinden sanığın keşifte hazır edilmemesinin savunma hakkını kısıtladığına yönelik temyiz isteminin yerinde olmad
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Gözlem Altına Alınma, Muayene, Keşif ve OtopsiCeza Muhakemesi Hukuku · 3 Tanıklık, Bilirkişi İncelemesi, Keşif · 23:24
Bu maddeye özel soru
Bir kasten öldürme suçuna ilişkin davada mahkeme, olayın meydana geldiği yerdeki maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla keşif yapılmasına karar vermiştir. Keşif sırasında dinlenecek olan ve sanıktan çekindiği bilinen tanığın, tutuklu sanığın huzurunda gerçeğe uygun beyanda bulunmaktan kaçınabileceği hususunda mahkemede ciddi bir kanaat oluşmuştur. Bu durumda, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun keşif usulüne ilişkin hükümleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Keşfin geri bırakılmasına neden olmamak koşuluyla, haberdar edilen tutuklu sanığın keşifte hazır bulunması zorunlu olduğundan, tanık sanığın yokluğunda dinlenemez.
- B) Mahkeme, tanığın gerçeğe uygun tanıklık etmesine engel olabileceği gerekçesiyle, somut olayda sanığın keşif esnasında hazır bulunmamasına karar verebilir.
- C) Tutuklu sanığın keşifte hazır bulundurulması ancak müdafiinin talebi ve mahkemenin bunu zorunlu görmesi hâlinde mümkün olup, bu koşullar sağlanmadıkça sanık keşfe katılamaz.
- D) Sanığın hazır bulunma hakkı esastır; ancak mağdurun veya vekilinin talebi üzerine, sanığın sadece tanık dinlenirken geçici olarak keşif mahallinden çıkarılmasına karar verilebilir.
- E) Keşif sırasında tanık dinlenmesi, ceza muhakemesinin istisnai bir usulü olduğundan, sanığın huzurunun tanığı etkileyeceği düşünülüyorsa, tanığın beyanları daha sonraki bir duruşmada alınmalıdır.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl