Teselsül nedir?

7 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

Teselsül, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.681 · müteselsil sorumluluk: Alacaklının, borçlulardan dilediğine tüm borcun ifasını talep edebilmesi, borçluların da alacaklıya karşı borcun tamamından birlikte sorumlu olmasıdır.
  • TBK m.85 · bölünemeyen borç: Kanun veya sözleşmeye dayanan, her borçlunun borcun tamamından sorumlu olduğu ve ifanın diğer borçluları da kurtardığı ilişkidir.
  • VUK m.234 · gider pusulası: Gider pusulalarının seri ve sıra numarası içinde art arda numaralandırılmasıdır.

Kanunda nerede geçiyor

7 madde

Vergi Usul Kanunu

  • VUK m.234 · Gider pusulası

    Gider pusulalarının seri ve sıra numarası içinde art arda numaralandırılmasıdır. Numaralandırma düzeninin bozulması, belgelerin düzenli takibini engeller.

  • VUK m.235 · Müstahsil makbuzu

    Makbuzların seri ve sıra numarası ile sıralı biçimde düzenlenmesidir. Madde, bu numaralandırmanın yapılacağını söyler; ayrıntılı usulü maddede yoktur.

  • VUK m.237 · Makbuz muhteviyatı

    Makbuzların seri ve sıra numarası verilerek art arda ve kesintisiz bir düzen içinde numaralandırılmasıdır. Amaç, düzenlenen her makbuzun izlenebilmesi ve kayıt dışı belge üretiminin önlenmesidir.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.681 · I. Müteselsil sorumluluk

    Alacaklının, borçlulardan dilediğine tüm borcun ifasını talep edebilmesi, borçluların da alacaklıya karşı borcun tamamından birlikte sorumlu olmasıdır. Burada teselsül kanundan doğar ve bu nedenle iç ilişkide rücu sonucunu doğurur.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.85 · 2. Bölünemeyen borç

    Kanun veya sözleşmeye dayanan, her borçlunun borcun tamamından sorumlu olduğu ve ifanın diğer borçluları da kurtardığı ilişkidir. Bu madde teselsül hükümleri uygulanmadığında devreye girer.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.1306 · c) Borçlular

    Birden fazla borçlunun alacaklıya karşı tümüyle borçlu olması ve alacaklının borcun tamamını dilediği borçludan isteyebilmesidir. Bu maddeye göre kurtarma ücreti borçluları arasında teselsül yoktur; her malik kendi payından sorumludur.

Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Mesleki ve Teknik Öğretim Okulları Döner Sermayesi Hakkında Kanun

Karıştırılan kavramlar

Alacaklılar yönünden bölünemeyen borç ile alacaklılar arası teselsül arasındaki fark nedir?

Bölünemeyen borçta her alacaklı ifayı ister, ancak ifa hepsine birlikte yapılmalıdır.

Alacaklılar arası teselsülde her alacaklı tek başına ifa alır ve borçlu bir alacaklıya ifa ile kurtulabilir.

Teselsül yoksa borçlu tek alacaklıya ifa ile borçtan kurtulamaz; teselsül varsa ifa tek alacaklıya yapılabilir.

TBK m.85

Kurtarma ücretinin paylaşımı ile teselsül arasındaki fark nedir?

Paylaşım kuralı, ücretin malikler arasında kurtarılan değerler oranında bölünmesini öngörür.

Teselsül kuralı ise, her borçlunun tüm ücretten sorumlu olması anlamına gelir ve bu maddede kabul edilmemiştir.

Alacaklı her malikten yalnız kendi payını isteyebilir; bir malikin ödemezliği diğerlerini tüm borçtan sorumlu kılmaz.

TTK m.1306

Kanundan doğan teselsül ile sözleşmeden doğan teselsül (BK m.162 karşısında) arasındaki fark nedir?

TTK m.7'de ticari iş dolayısıyla borç altına girenler, müteselsil borçluluk iradesi açıklamasına gerek olmaksızın kanun gereği müteselsil sorumlu olur.

Adi borçlarda (BK m.162/I) müteselsil borçluluk, borçluların alacaklıya karşı müteselsil olma iradesini açıklamasıyla doğar; yalnızca BK'nın öngördüğü özel hâllerde kanundan doğar.

Ticari borçta teselsül varsayılır; aksini ileri süren taraf sözleşmede müteselsilliğin kabul edilmediğini ya da kanunda aksi hükmü göstermelidir.

TTK m.7

Farklılaştırılmış teselsül ile mutlak teselsül arasındaki fark nedir?

Farklılaştırılmış teselsülde her sorumlunun dış ilişkideki sorumluluğu kendi kusuruna ve zararın şahsen yüklenebilirliğine göre sınırlanır.

Mutlak teselsülde her sorumlu, zararın tamamından ve kusuru ne olursa olsun tek başına sorumlu tutulur.

Farklılaştırılmış teselsülde sorumlunun dış ilişkide ödeyeceği tazminat tavanı kendi kusur ve nedensellik payıyla sınırlıdır; mutlak teselsülde bu sınır yoktur. (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2024/2290 E., 2026/777 K., 24.04.2026; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, 2022/15 E., 2025/894 K., 26.06.2025)

TTK m.557

Cirolar arasında düzenli teselsül incelemesi ile imza geçerliliği araştırması arasındaki fark nedir?

Ödeyen, cirolar arasında düzenli bir teselsülün bulunup bulunmadığını incelemekle yükümlüdür.

Ödeyen, cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda değildir.

Düzenli teselsülde eksiklik varsa ödeyen sorumlu olabilir; imzanın sahteliği ise ödeyeni sorumlu kılmaz.

TTK m.710

Teselsül incelemesi ile imza incelemesi arasındaki fark nedir?

Muhatabın ciro zincirinin düzenli olup olmadığını kontrol etmesi zorunludur. Bu, cironun görünen biçimsel bağlantısının incelenmesidir.

Ciranta imzalarının gerçekliği ve geçerliliği ise muhatabın araştırma yükümlülüğü dışında kalır.

Muhatap, teselsül kopukluğunu fark etmemekle sorumlu olabilirken, imza sahteliğini araştırmadığı için tek başına sorumlu tutulmaz.

TTK m.801

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Ceza Genel Kurulu, 2017/925 E., 2021/452 K., 07.10.2021
    İlgili madde: VUK m.235
  2. Ceza Genel Kurulu, 2015/874 E., 2019/710 K., 19.12.2019
    İlgili madde: VUK m.235
  3. Ceza Genel Kurulu, 2017/170 E., 2019/709 K., 19.12.2019
    İlgili madde: VUK m.235

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.