Yakalama nedir?

Tutuklama, kuvvetli belirti ve madde metninde sayılan özel sebeplerin varlığında hakim kararıyla yapılır.

Yakalama ise suçüstü hali ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde hakim kararı aranmadan yapılabilir.

Hakim kararı olmadan yapılan yakalama istisnaidir ve yalnızca bu iki halde geçerlidir; bu hallerde bile yakalanan kişinin sürelerle hakim önüne çıkarılması zorunludur.

Madde, yakalama, arama ve sorguyu koşula bağlar.

Madde, durumun Adalet Bakanlığına derhâl bildirilmesini ayrıca zorunlu kılar.

Koşul gerçekleşse de gerçekleşmese de, suç isnadı varsa Bakanlığa bildirim yapılmalıdır.

Herkes, yalnızca suçüstü hâllerinde (birinci fıkra) geçici yakalama yapabilir. Bu yetki bir yakalama kararına değil doğrudan suçüstü durumuna dayanır.

Kolluk görevlisi ise tutuklama kararı ya da yakalama emri gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yakalama yapabilir (ikinci fıkra). Bu yetki savcıya ya da amire derhal başvurulamamasına bağlıdır.

Herkesin yetkisi yalnızca suçüstüne bağlıdır; kolluğun yetkisi ise suçüstüne ek olarak tutuklama gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda da doğar.

Soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlarda, genel kural olarak yakalama için şikâyet aranır.

Suç çocuğa veya kendini idareden aciz kişiye karşı suçüstü hâlinde işlenmişse şikâyet aranmaz (üçüncü fıkra).

Bu özel hâlde, şikâyetçi olmadan da yakalama yapılabilir.

Geçici yakalamada kişi, yakalayan tarafından kolluğa teslim edilir ve olay savcıya bildirilir (birinci ve beşinci fıkra).

Yakalama emrine konu işlemin yerine getirilmesi nedeniyle amaç ortadan kalkmışsa, emrin iadesi istenir (altıncı fıkra).

İlk durumda işlem savcının emrine bağlanır; ikinci durumda yakalama emri geri alınarak dosyadan çıkarılır.

Yakalama, şüphelinin özgürlüğünü kısıtlayan bir işlemdir ve bekçiye suç anındaki şüpheli bakımından verilmiştir.

Zarar önleme ve delil muhafazası, yakalamaya bağlı olmayan, fiilî ve koruyucu tedbirlerdir.

Bu tedbirler yakalama olmadan da alınabilir; yakalama yapılmayan olayda da bekçi delilleri koruma yükümlülüğü altındadır.