Zor kullanma nedir?

Haciz memurunun borçlunun şahsına karşı başvurabileceği zorlayıcı işlem. Yalnızca borçlunun şahsına karşı kullanılabilir; üçüncü kişinin malına veya şahsına karşı bu yetki doğmaz.

İcra müdürünün, borçlunun veya üçüncü kişilerin direnci karşısında icra işlemini yerine getirmek için başvurabileceği fiziksel güç kullanımıdır. Yetkinin dayanağı ve sınırı ayrı maddelerdedir (m.80, m.24-32).

Borçlunun mallarını göstermemesi ya da kilitli yerleri açmaması hâlinde, madde metninin atıfı uyarınca 80 ve 81. maddelerdeki haczi kolaylaştırıcı tedbirlerin uygulanmasıdır.

Yerinde incelemeye engel olunması hâlinde, gerektiğinde mahkemenin kararıyla başvurulabilecek fiziki müdahale yetkisidir. Yalnızca gerektiğinde uygulanabilir; her engelde kendiliğinden uygulanmaz.

Haklı bir sebep olmaksızın katlanma yükümlülüğüne uyulmaması hâlinde, hâkimin incelemenin zorla yaptırılmasına karar vermesidir. Zor kullanma kararı, yükümlülüğe aykırılığın somut olarak tespit edilmesine bağlıdır.

Toplantının dağıtılması için güvenlik kuvvetlerinin başvurabileceği, ihtar sonrasında dağılmayan topluluğa yönelik fiilî müdahaledir. Madde, ihtar gerekmeyen halleri de ayrıca sayar.

Kolluğun, toplananların dağılmasını sağlamak için başvurabileceği, sağlayacak ölçüde kullandığı zorlayıcı müdahaledir. Şiddete başvurmak anlamına gelmez; ölçülü olması gerekir.

Men etme amacıyla, durumun gerektirdiği ölçüde başvurulan fiziksel müdahaledir. Madde zor kullanmanın sınırını ayrıca belirtmez; bu nedenle ölçülülük ilkesi yorumla belirlenir ve kullanılan zorun gerekli olandan fazla olmaması gerekir.

Yasal yetkinin icrası sırasında kişiye karşı fiziksel güç uygulanmasıdır. Maddenin (k) bendi, TMK m.981, BK m.52 ve TCK m.24-25'e dayanan zor kullanma yetkisini sınırlandırmadan öngörür.

Birinci maddenin ikinci fıkrasındaki suçların işlenmesinde, fiilin işlenmesini sağlamak amacıyla mağdur veya başkaları üzerinde uygulanan fiziki ya da manevi baskıdır. Sıradan bir eleştiri veya tepki bu kapsamda değerlendirilmez.

Telekomünikasyon kuruluşu yetkililerinin istemi yerine getirmemesi hâlinde başvurulabilecek fiziksel güç kullanımıdır. Kararın yerine getirilmesini sağlamak amacıyla uygulanır.