Tanıklıktan çekinme hakkı nedir?

Tanıklıktan çekinme hakkı bulunan kişiye bu hakkı hatırlatılmadan tanıklık yaptırılması ve bu kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunması (b bendi) bu ayrımın birinci tarafıdır.

Tanıklıktan çekinme hakkını bilerek, hakkını kullanmadan beyanda bulunan kişi ya da hakkı kendisine hatırlatılmış olan tanık b bendi kapsamında değerlendirilmez.

b bendi uygulanabilir ancak hatırlatma yapılmamış olması ön koşuldur; aksi halde indirim veya cezadan vazgeçme sağlanamaz.

Yetişkin çekinme sebebi bulunan kişi kendi kararıyla muayeneden kaçınabilir.

Çocuk veya akıl hastası adına kanuni temsilci karar verir; görüşü alınabilecek durumdaysa görüşü de alınır.

Kanuni temsilci şüpheli veya sanık ise karar hâkime geçer ve bu hâlde elde edilen deliller, izni olmadıkça davanın ileri aşamalarında kullanılamaz.

Tanıklıktan çekinme hakkı bulunan üçüncü kişinin yerinde arama yapılabilir.

Bu kişinin kendisi, tanıklıktan çekinme hakkına sahip olmayan üçüncü kişiyle aynı arama ölçütüne tabidir.

Tanıklıktan çekinme hakkı aramayı engellemez; ancak bu kişinin m.126 ve m.45-46 kapsamındaki mektup ve belgelerine el konulamaz.

Muhatap, tanıklıktan çekinme sebeplerine dayanabilir.

Belgeyi ibraz etmesi gereken kişi, tanıklıktan çekinmeye ilişkin hükümlere göre belgeyi ibrazdan çekinebilir.

Çekinme hakkının varlığı hâlinde belgenin ibrazı veya tanıklık yapılmaması mümkün olur; bu durumda dava için yapılacak değerlendirme o hükümlere göre belirlenir.