Zorla getirme nedir?
Kısaca
Çağrıya uymayan şüpheli veya sanığın, sorgu veya ifade işlemi için çağıran makamın önüne kolluk eliyle getirilmesidir. Kişi özgürlüğünü kısıtladığından koruma tedbiri niteliğindedir ve yalnızca kanunda açıkça öngörülen hallerde başvurulabilir.
Bağlam: CMK m.146
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeCeza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.146 · Zorla getirme
Çağrıya uymayan şüpheli veya sanığın, sorgu veya ifade işlemi için çağıran makamın önüne kolluk eliyle getirilmesidir. Kişi özgürlüğünü kısıtladığından koruma tedbiri niteliğindedir ve yalnızca kanunda açıkça öngörülen hallerde başvurulabilir.
- CMK m.193 · Sanığın duruşmada hazır bulunmaması
Gelmemesinin geçerli bir nedeni bulunmayan sanığın mahkeme kararıyla getirilmesidir. Geçerli neden ispatlanamazsa uygulanır; mahkeme bu kararı verebilir.
- CMK m.233 · Suçun mağduru ile şikâyetçinin çağırılması
Çağrıya mazeret bildirmeksizin uymayan kişinin kolluk eliyle huzura getirilmesi işlemidir. Mağdur ve şikâyetçi bakımından tanıklara ilişkin hükümler uygulandığı için bu yola başvurulabilir.
Karıştırılan kavramlar
Adi tebligat ile iletişim araçlarıyla bildirim ile zorla getirme kararının bildirimi arasındaki fark nedir?
Zorla getirme kararı tanığa iletişim bilgileri üzerinden bildirilir.
Dosyada iletişim bilgisi bulunmadığında bildirim klasik yoldan yapılır.
İletişim bilgisi varsa bu araçlar kullanılabilir; yoksa kararın tanığa ulaşması için yöntem seçimi geçerlidir.
Bağışıklık ile zorla getirme (m.196 ve m.199) arasındaki fark nedir?
Bağışıklık kararı verilen sanık, talep üzerine oturumlarda hazır bulunma yükümlülüğünden muaf tutulur.
Bağışıklık kararı olmayan ve gelmemesinin geçerli nedeni bulunmayan sanık için mahkeme zorla getirme kararı verir.
Bağışıklık kararı verilmişse sanık bulunmadan duruşmaya devam edilebilir; karar verilmemişse hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz.
Zorla getirme ile hazır bulunmaya çağrı arasındaki fark nedir?
Mahkeme önce sanığa hazır bulunması için davetiye veya çağrı gönderir. Sanık bu çağrıya uymazsa zorla getirme düşünülebilir.
Zorla getirme, çağrıya rağmen gelmeyen sanık için son çare niteliğindedir ve kişi özgürlüğünü kısıtlar.
Mahkeme önce çağrı yolunu denemelidir; doğrudan zorla getirme kararı verilmesi, uygulamada ölçülülük ilkesine aykırı kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2008/1 E., 2008/26 K., 19.02.2008)
Zorla getirme ile yakalama emri arasındaki fark nedir?
Zorla getirme kararı, sanığın kolluk tarafından mahkemeye götürülmesini öngörür.
Yakalama emri, sanığın bulunup gözaltına alınmasına yönelik daha ağır bir tedbirdir.
Madde ikisini birlikte anarak mahkemeye her ikisine de karar verme yetkisi tanır; hangisinin uygulanacağı somut olayın ağırlığına göre seçilir.
Beyana davet ile zorla getirme arasındaki fark nedir?
Birinci fıkrada nüfus müdürlüğü, davet üzerine ilgililere otuz günlük başvuru yükümlülüğü yükler. Bu aşamada yaptırım henüz zorlayıcı değildir.
İkinci fıkrada davet sonuçsuz kaldığında mülki idare amirinin lüzum görmesi üzerine kolluk eliyle zorla getirme işlemi yapılır.
Davete uyulmaması ilk aşamada zorla getirme doğurmaz; mülki amirin takdirine bağlı olarak kolluk işlemi yapılabilir.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- 2018/137 E., 2022/86 K., 30.06.2022İlgili madde: CMK m.146
- Birinci Bölüm, 2021/39964 E., 20.12.2023İlgili madde: CMK m.146
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.