Kamulaştırma Kanunu Madde 8Satın alma usulü
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2942 sayılı Kanun'un 8. maddesi, tapuda kayıtlı taşınmazlarda idarenin kamulaştırmada önce satın alma usulünü uygulamasını, bu usulde kıymet takdir komisyonu ile uzlaşma komisyonunun kurulmasını, malike yapılacak resmi taahhütlü bildirimi, malikin pazarlık ve trampa başvurusunu, anlaşma tutanağının düzenlenmesini ve bu tutanağa dayanan tapu tesclini düzenler. Hüküm, kamulaştırma kararı alındıktan sonra, tapu kaydı bulunan taşınmazlar bakımından idare ile malik arasındaki ilişkiye uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 24/4/2001 - 4650/3 md.)
İdarelerin, bu Kanuna göre, tapuda kayıtlı olan taşınmaz mallar hakkında yapacağı kamulaştırmalarda satın alma usulünü öncelikle uygulamaları esastır.
Kamulaştırma kararının alınmasından sonra kamulaştırmayı yapacak idare, bu Kanunun 11 inci maddesindeki esaslara göre ve konuyla ilgili uzman kişi, kurum veya kuruluşlardan da rapor alarak, gerektiğinde Sanayi ve Ticaret Odalarından ve mahalli emlak alım satım bürolarından alacağı bilgilerden de faydalanarak taşınmaz malın tahmini bedelini tespit etmek üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden teşekkül eden bir veya birden fazla kıymet takdir komisyonunu görevlendirir.
Ayrıca idare, tahmin edilen bedel üzerinden pazarlıkla satın alma ve trampa işlemlerini yürütmek ve sonuçlandırmak üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden teşekkül eden bir veya birden fazla uzlaşma komisyonunu görevlendirir.
İdare, kıymet takdir komisyonunca tespit edilen tahmini bedeli belirtmeksizin, kamulaştırılması kararlaştırılan taşınmaz mal, kaynak veya bunların üzerindeki irtifak haklarının bedelinin peşin veya bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılıyor ise, bu fıkradaki usullere göre taksitle ödenmesi suretiyle ve pazarlıkla satın almak veya idareye ait bir başka taşınmaz malla trampa yoluyla devralmak istediğini resmi taahhütlü bir yazıyla malike bildirir.
(Değişik beşinci fıkra: 20/8/2016-6745/31 md.) Malik veya yetkili temsilcisi tarafından, bu yazının tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde, kamulaştırmaya konu taşınmaz malı pazarlıkla ve anlaşarak satmak veya trampa isteği ile birlikte idareye başvurulması hâlinde; komisyonca tayin edilen tarihte pazarlık görüşmeleri yapılır, tespit edilen tahminî değeri geçmemek üzere bedelde veya trampada anlaşmaya varılması hâlinde, yapılan bu anlaşmaya ilişkin bir tutanak düzenlenir ve anlaşma konusu taşınmaz malın tüm hukuki ve fiili vasıfları ile kamulaştırma bedelini, malikin kimlik bilgilerini ve taşınmazların tapuda tesciline veya terkinine dair kabul beyanlarını da ihtiva eden tutanak, malik veya yetkili temsilcisi ve komisyon üyeleri tarafından imzalanır. Bu tutanak malikin ferağ beyanı ve tapuda idare adına yapılacak tescilin hukuki sebebi sayılır.
(Değişik altıncı fıkra:20/8/2016-6745/31 md.) İdarece, anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde, tutanakta belirtilen bedel hazır edilerek, idarenin anlaşma tutanağı ve kamulaştırma öncesi taşınmaz üzerindeki tüm takyidat ve haklardan arındırıldığını bildiren yazıya istinaden idare adına tapuya resen tescil veya terkin edilir. Tapuya resen tescil veya terkinden sonra kamulaştırma bedeli kendilerine ödenir.
Bu madde uyarınca satın alınan veya trampa edilen taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz.
Anlaşma olmaması veya ferağ verilmemesi halinde bu Kanunun 10 uncu maddesine göre işlem yapılır.
Değişiklik geçmişi(3)
- 20.08.20165. fıkra 20.08.2016 tarihinde 6745 sayılı Kanunla değiştirildi
- 20.08.20166. fıkra 20.08.2016 tarihinde 6745 sayılı Kanunla değiştirildi
- 24.04.2001maddenin tamamı 24.04.2001 tarihinde 4650 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(7)
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- İdare
- Yararına kamulaştırma hak ve yetkisi tanınan kamu tüzelkişilerini, kamu kurum ve kuruluşlarını, gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerini
Bu maddedeki kavramlar
- Satın alma usulü
- Trampa
- Uzlaşma komisyonu
- Anlaşma tutanağı
- Ferağ beyanı
- Kıymet takdir komisyonu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
532 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2024/216 K.2025/726 T.2025-11-19Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
4. Bu noktada 2942 sayılı Kanun’un satın alma usulü ve bedel tespiti esaslarını düzenleyen 8 ve 10. maddelerinde 4650 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler ve bu bağlamda kamulaştırma bedelinin tespiti ile idare adına tesciline ilişkin davanın hukuki niteliğine değinmek gerekir.
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/8016 · K. 2025/15714 · T. 01.12.2025Daire kararıOnama
usulüne uygun pazarlık görüşmelerinin yapılmadığı anlaşıldığından, her ne kadar Mahkemece davanın kabulüne dair hüküm kurulmuş ise de idarenin adı geçenin mirasçılarını araştırarak 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca bedel tespiti davası açmadan önce uzlaşma daveti yapması gerekirken bunu yapmadığı, 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinde yazılı satın alma usulünün gereğini yerine getirmeden eldeki davayı açtığı anlaşılmakla,
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/1992 · K. 2025/11084 · T. 08.09.2025Daire kararıOnama
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 8 inci maddesi gereğince satın alma yoluyla devredilen taşınmazın kamulaştırma bedeline itiraz istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca, idare tarafından uygulanan "Satın Alma Usulü" ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) İdare, kamulaştırma kararı aldıktan sonra doğrudan asliye hukuk mahkemesinde dava açar; satın alma usulü ihtiyari bir yoldur.
- B) Satın alma usulüyle anlaşma sağlanan taşınmaz malikinin, bedel üzerinde daha sonra dava açma hakkı saklıdır.
- C) Taraflar anlaşmaya vardığında, idarece düzenlenen tutanak "satın alma" niteliğindedir ve bu yolla yapılan kamulaştırmaya karşı dava açılamaz.
- D) Satın alma usulüyle anlaşma sağlanırsa, idare bedeli 3 yıl içinde taksitlerle öder.
- E) Anlaşma tutanağı imzalandıktan sonra idare vazgeçerse taşınmaz sahibine herhangi bir tazminat ödemez.
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl