Kamulaştırma Kanunu Madde 3Kamulaştırma şartları
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, Cumhurbaşkanınca kabul edilen belirli projeler ve turizm amaçlı kamulaştırmalarda bedelin taksitlendirilmesinin koşullarını, küçük çiftçiye ait topraklarda peşin ödeme zorunluluğunu ve yeterli ödenek olmadan kamulaştırma işlemine başlanamayacağı kuralını içerir. Kamu tüzel kişilerinin yetkisi, kamu yararı kararı ve kamulaştırmanın usulü bu maddede değil, ayrı maddelerde düzenlenir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İdareler, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve peşin olarak veya aşağıda belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilirler.1
Cumhurbaşkanınca kabul olunan, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskan projelerinin gerçekleştirilmesi, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla yapılacak kamulaştırmalarda, bir gerçek veya özel hukuk tüzelkişisine ödenecek kamulaştırma bedelinin o yıl Genel Bütçe Kanununda gösterilen miktarı, nakden ve peşin olarak ödenir. Bu miktar, kamulaştırma bedelinin altıda birinden az olamaz. Bu miktarın üstünde olan kamulaştırma bedelleri, peşin ödeme miktarından az olmamak ve en fazla beş yıl içinde faiziyle birlikte ödenmek üzere eşit taksitlere bağlanır. Taksitlere, peşin ödeme gününü takip eden günden itibaren, Devlet borçları için öngörülen en yüksek faiz haddi uygulanır.2
Kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğrudan doğruya işleten küçük çiftçiye ait olanların bedeli, her halde peşin ödenir.
(Ek fıkra: 24/4/2001 - 4650/1 md.) İdarelerce yeterli ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemlerine başlanılamaz.
- 1.(1. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 86 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kanunlarla” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle” ibaresi eklenmiştir.
- 2.(2. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 86 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 24.04.2001“İdarelerce yeterli ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemlerine başlanılamaz.” ile başlayan fıkra 24.04.2001 tarihinde 4650 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(11)
Bu maddeye atıf yapanlar
- Kamulaştırma Kanunu m.5
- Kamulaştırma Kanunu m.8
- Kamulaştırma Kanunu m.10
- Kamulaştırma Kanunu m.18
- Kamulaştırma Kanunu m.19
- Kamulaştırma Kanunu m.23istisna
- Kamulaştırma Kanunu m.27
- Toplu Konut Kanunu m.4
- Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu m.5
- Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun m.4
- Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun m.6
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- İdare
- Yararına kamulaştırma hak ve yetkisi tanınan kamu tüzelkişilerini, kamu kurum ve kuruluşlarını, gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerini
Bu maddedeki kavramlar
- Kamulaştırma
- Küçük çiftçi
- Kamu hizmeti ya da teşebbüsü
- Kamulaştırma bedelinin altıda biri
- Nakden ve peşin ödeme
- Taşınmaz mal, kaynak ve irtifak hakkı
- Yeterli ödenek
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.095 karar arasından seçildi- Genel Kurul · E. 2019/2890 · T. 25.10.2023AYM bireysel başvuruRet
2942 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bakanlar Kurulunca kabul edilen büyük enerji ve sulama projeleri ile iskân projelerinin gerçekleştirilmesi, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla yapılacak kamulaştırmalar için yöntem konusunda özel bir düzenleme getirildiği ve bunun aciliyet kapsamında görüldüğü belirtilmiştir.
- 6. Daire · E. 2024/1181 · K. 2024/4671 · T. 16.09.2024Daire kararıRet
Bu bağlamda idarelerin, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını kamulaştırabileceği 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3. maddesinde hükme bağlanmış ve devam eden maddelerinde bu olağan kamulaştırmanın usul ve şartları düzenlenmiştir.
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2024/2904 · K. 2025/24 · T. 15.01.2025İDDKOnama
Anayasa'nın 35. maddesi; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolü'nün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesi; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3. ve 27. maddeleri ile 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesi, 2. maddesinin 1. fıkrası ve 6. maddesinin 2. fıkrasına yer verilerek,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
1982 Anayasası'na göre, kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğrudan doğruya işleten küçük çiftçiye ait olanlarının bedeli hangi durumda peşin ödenir?
- A) Sadece tarım reformu amacıyla kamulaştırılmışsa
- B) Bedelin 1/6'sını aşmıyorsa
- C) Her halde
- D) Sadece büyük enerji projeleri için kamulaştırılmışsa
- E) Küçük çiftçinin başka bir taşınmazı yoksa
Bu maddeyle ilgili 8 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl