TMK Madde 775V. İşleme
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, bir kimsenin başkasına ait bir şeyi işlemesi veya başka bir şekle sokması hâlinde yeni şeyin mülkiyetinin kime geçeceğini düzenler. Emeğin değeri ile işlenen şeyin değeri arasındaki karşılaştırmaya, işleyenin iyiniyetine ve hâkimin takdir yetkisine göre mülkiyet sonucunu belirler; tazminat ve sebepsiz zenginleşme isteminin saklı kalmasını da kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bir kimse başkasına ait bir şeyi işler veya başka bir şekle sokarsa, emeğin değerinin o şeyin değerinden fazla olması hâlinde, yeni şey işleyenin, aksi hâlde malikin olur.
İşleyen iyiniyetli değilse, emeğin değeri işlenen şeyin değerinden daha fazla olsa bile hâkim, yeni şeyi malike bırakabilir.
Tazminat ve sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakları saklıdır.
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Sanatçı Bay (S), bir marangozhanede gördüğü ve Bay (M)’ye ait olan yüksek kaliteli ahşap kütüğünü, Bay (M)’den izin almaksızın işlemiş ve üzerine aylar süren bir emekle son derece değerli ve sanatsal bir heykel meydana getirmiştir. Yapılan değerlendirmede, Bay (S)’nin emeğinin değerinin, ahşap kütüğün ham değerinden kat kat fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu hukuki durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Malzeme sahibi Bay (M), taşınırın mülkiyetini her durumda korur; Bay (S) sadece emeğinin karşılığını isteyebilir.
- B) Emeğin değeri malzemenin değerinden fazla olsa dahi, rıza alınmadığı için mülkiyet kendiliğinden kazanılmaz.
- C) Emeğin değerinin malzemenin değerinden fazla olması hâlinde, yeni ortaya çıkan eşya işleyenin olur.
- D) Bay (S) mülkiyeti kazansa bile, Bay (M)’ye malzemenin değerini ödemekle yükümlü tutulamaz.
- E) İşleyen kişi (Bay S) iyiniyetli değilse, emeğin değeri ne olursa olsun mülkiyet her durumda malzeme sahibine bırakılır.