TBK Madde 1662. Borcun sona ermesi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, birden fazla borçlu bulunan borç ilişkisinde (müteselsil borçluluk bağlamında) bir borçlunun yaptığı işlemin diğer borçlular bakımından doğurduğu sonuçları düzenler. Üç durumu ele alır: borçlulardan birinin ifa veya takasla borcu sona erdirmesi, ifa dışında borçtan kurtulması ve alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi. Madde, borçlu sayısının birden fazla olduğu ilişkilerde uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur.
Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler.
Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 145 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 165 inci maddesinde, borcun müteselsil borçlular bakımından sona ermesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 145 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. Müteselsil borcun sukutu" şeklindeki ibare, Tasarıda "2. Borcun sona ermesi" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 145 inci maddesi iki fıkradan oluştuğu hâlde, Tasarıda üç fıkra olarak düzenlenmiştir. Tasarının 165 inci maddesine eklenen ve 818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen son fıkrasında, alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesinin, diğer borçluları da sınırlı olarak borçtan kurtaracağı kabul edilmiştir. Buna göre, bu dummda diğer borçlular, ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtulacaklardır. Aslında, maddenin son fıkrasında öngörülen dummda da, alacaklının, müteselsil borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi sonucunda, - 8 6 - o müteselsil borçlunun, aynı maddenin ikinci fıkrası anlamında, ifada bulunmaksızın borcundan kur tulması söz konusu olmakla birlikte, ibranın diğer müteselsil borçlulara etkisinin öğretide de tartış malı olduğu göz önünde tutularak, yasal bir çözüme bağlanması uygun görülmüştür.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddeyi uygulayan kararlar
202 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2017/1482 K.2017/556 T.2017-03-29Hukuk Genel KuruluBozma
davalı ile dava dışı eşin birlikte sebep oldukları zarar nedeni ile müteselsilen sorumlu oldukları, borcun müteselsil borçlulardan dava dışı eş tarafından ödenmesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 166. maddesi gereğince davalının sorumluluğunu ortadan kaldırdığı,
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2020/1066 · K. 2020/4402 · T. 19.03.2020Daire kararıBozma
Gerek mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 145. maddesi, gerekse yürürlükteki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 166. maddesi uyarınca, müteselsil borçlulardan birinin ifa ya da takas yoluyla, kısmen veya tamamen borçtan kurtulması halinde, diğer müteselsil borçlular da alacaklıya karşı bu oranda borçtan kurtulurlar.
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi · E. 2024/1844 · K. 2026/418 · T. 04.03.2026İstinafRet
bu şekilde anılan kazaya ilişkin tüm borcun davalı tarafından ödendiği ve hem davalının hem de davacının sigortalısının açıkça ibra edildiği, bu şekilde kaza sonucu oluşan borcun 6098 sayılı yasanın 166 ve 132.maddesi gereği sona erdiği, bu şekilde borç sona erdikten sonra ve müteveffanın mirasçıları tarafından tazminat için bir başvuru da yapılmadığı halde davacının sigortalısına kazaya ilişkin maddi ve manevi tazminat için 25.08.2022
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Ortak bir girişim için Banka (K)'den 300.000 TL tutarında kredi çeken müteselsil borçlular (A), (B) ve (C)'nin, iç ilişkide borçtan eşit paylarla sorumlu oldukları kararlaştırılmıştır. Bir süre sonra Banka (K), borçlulardan sadece (A) ile bir ibra sözleşmesi akdederek (A)'yı borçtan tamamen kurtarmıştır. Bu hukuki işlem, diğer müteselsil borçlular (B) ve (C)'nin Banka (K)'ye karşı olan borcunu ne şekilde etkiler?
- A) Yapılan ibra, (A)'nın şahsına bağlı bir tasarruf işlemi olduğundan, bu durumdan yalnızca (A) yararlanır; (B) ve (C) borcun tamamından müteselsilen sorumlu olmaya devam ederler.
- B) (B) ve (C), ibra edilen (A)'nın iç ilişkideki payı oranında borçtan kurtulur ve kalan borçtan müteselsilen sorumlu olmaya devam ederler.
- C) İbra, borcu sona erdiren bir sebep olduğundan ve ifa ile aynı hukuki sonuçları doğurduğundan, (B) ve (C) de borcun tamamından kurtulmuş olur.
- D) (B) ve (C), Banka (K)'ye karşı borcun tamamından sorumlu kalmaya devam eder ancak borcun tamamını ödediklerinde (A)'ya rücu haklarını da kaybederler.
- E) Borçlulardan birinin ifada bulunmaksızın borçtan kurtulması hâlinde diğer borçluların bundan yararlanması durumun ve borcun niteliğine bağlı olduğundan, mahkeme tarafından bir karar verilmedikçe (B) ve (C)'nin sorumluluğunda bir değişiklik olmaz.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl