TBK Madde 176III. Yasak koşullar
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, bir koşulun hukuka veya ahlaka aykırı bir yapma ya da yapmama fiilini sağlamak amacıyla konulması halinde o koşula bağlı hukuki işlemin akıbetini düzenler. Hükmün konusu yasak koşul ve bu koşula bağlı işlemin kesin hükümsüzlüğüdür. Kural, şarta bağlanan her hukuki işlem bakımından, yani sözleşme, tek taraflı işlem ve borç ilişkisi bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bir koşul, hukuka veya ahlaka aykırı bir yapma veya yapmama fiilini sağlamak amacıyla konulmuşsa, bu koşula bağlı hukuki işlem kesin olarak hükümsüzdür.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 155 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının tek fıkradan oluşan 175 inci maddesinde, yasak koşullar düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 155 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "III. Memnu şart lar" şeklindeki ibare, Tasarıda "III. Yasak koşullar" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 155 inci maddesinde kullanılan "bir fiil veya ihmal" şeklindeki ibare, Tasarıda "bir yapma veya yapmama fiilini" şekline dönüştürülmüştür. 818 sayılı Borçlar Kanununun 155 inci maddesinde kullanılan "...bu şarta bağlı olan borç hükümsüz olur." şeklindeki ibare, Tasarının 175 inci maddesinde "...bu koşula bağlı hukukî işlem kesin olarak hükümsüzdür." şeklinde ifade edilmiştir. Gerçekten, hukuka veya ahlâka aykırı bir yapma ya da yapmama fiili, yapılan hukukî işlemin koşulu hâline getirilmişse, böyle bir koşulu içeren hukukî işlemin de kesin hükümsüzlük yaptırımına tâbi olacağında bir duraksama yoktur. Meselâ, bir kişi bir sözleşme ile, husumet duyduğu kişiyi öldürmesi koşuluyla bir miktar para vermeyi veya herhangi bir malını, bu fiili gerçekleştirecek olan kişiye devretmeyi üstlenmiş olsa, sözleşmeye konulan bu koşul hukuka aykırı olduğu için, sözleşmenin de kesin olarak hükümsüzlüğü sonucu doğacaktır. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur. ÜÇÜNCÜ AYIRIM Bağlanma Parası, Cayma Parası ve Ceza Koşulu 818 sayılı Borçlar Kanununun 156 ncı maddesiyle başlayan "Üçüncü Fasıl / Pey akçesi, zamanı rücu, ücret tevkifi ve cezaî şart" şeklindeki alt başlık, Tasarıda "Üçüncü Ayırım / Bağlanma Parası, Cayma Parası ve Ceza Koşulu" şeklinde değiştirilmiştir. - 8 9 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Hukuka aykırılık
- Kesin hükümsüzlük
- Ahlaka aykırılık
- Koşula bağlı hukuki işlem
- Yasak koşul
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2015/11226 · K. 2016/5063 · T. 04.04.2016Daire kararıBozma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Yasak Koşullar" başlıklı 176. maddesinde ise "Bir koşul, hukuka veya ahlaka aykırı bir yapma veya yapmama fiilini sağlamak amacıyla konulmuşsa, bu koşula bağlı hukuki işlem kesin olarak hükümsüzdür..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Ünlü bir manken olan Cansu, yapımcı şirket ile imzaladığı sözleşmede; "Sözleşme süresi olan 5 yıl boyunca asla evlenmeyeceği, evlenirse 1 milyon TL ceza ödeyeceği" yönünde bir taahhütte bulunmuştur. Bu sözleşme hükmünün hukuki durumu nedir?
- A) Sözleşme serbestisi gereği geçerlidir.
- B) Sadece ceza koşulu geçersizdir, diğer hükümler geçerliliğini korur.
- C) Kişilik haklarına ve ahlaka aykırılık nedeniyle kesin hükümsüzdür (batıldır).
- D) Cansu'nun iradesi sakatlandığı için iptal edilebilir bir sözleşmedir.
- E) Sözleşme askıda hükümsüzdür, 5 yıl sonunda geçerli hale gelir.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl