Kesin hükümsüzlük nedir?

Kanunun aradığı geçerlilik koşulunun gerçekleşmemesi hâlinde sözleşmenin baştan itibaren hiçbir hukuki sonuç doğurmamasıdır. Hükmün emredici hükümlere, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırılık veya konusunun imkânsızlığı gibi kamu yararını ilgilendiren sebeplere bağlandığı hâllerde uygulanır.

Anlaşmanın yapılmasından itibaren hiç doğmamış sayılması, hâkimin takdirine bırakılmaksızın kendiliğinden geçersiz olmasıdır. Bu yaptırım, eski Borçlar Kanunundaki hâkimin hükümsüz sayabileceği düzenlemeden ayrılır.

İşlemin baştan itibaren hiçbir hukuki sonuç doğurmamasıdır. Taraflar onayla ya da sonradan geçerli kılarak işlemi geçerli hale getiremez; hâkim de bunu kendiliğinden dikkate alır.

Anlaşmanın baştan ve kendiliğinden geçersiz olmasıdır. Hakim bunu davada resen dikkate alır; tarafların onayı ile geçerli hale gelmez.

Hükmün baştan itibaren yok sayılması; geçersiz kaydın taraflar bakımından hiçbir sonuç doğurmamasıdır. Madde gereğince önceden kararlaştırılan başkaca tazminat kaydı bu niteliktedir.

Hukuka aykırı bir işlemin baştan itibaren hüküm doğurmamasıdır. Bu maddeye aykırı kayıtlar bu yaptırıma tabidir ve hâkim tarafından re'sen dikkate alınır.

Harcamaların sabit ücrete veya komisyona dâhil edilmesi anlaşmasının hiç doğmamış sayılması ve tarafların bu anlaşmaya dayanamamasıdır. Kesin hükümsüzlük hâkim tarafından re'sen dikkate alınır ve sonradan onayla geçerlilik kazanmaz.

Aykırı sözleşme kaydının baştan itibaren hukuken hiç doğmamış sayılmasıdır. Taraflar bu kaydı onayla geçerli kılamaz ve hâkim bunu re'sen dikkate alır.

İşlemin baştan itibaren hiçbir hukuki sonuç doğurmamasıdır. Ayırt etme gücü olmayanın işlemi, temsilcinin onayıyla da geçerli hale gelmez. Bu niteliği nedeniyle sonradan onayla iyileştirilemez.

Emredici hükümlere, ahlaka, kamu düzenine ya da kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız sözleşmenin hiçbir hukuki sonuç doğurmamasıdır. Bu sebebe dayalı geçersizlik sözleşmeye bağlanarak sonradan düzeltilemez.

Haksız şartın tüketici bakımından bağlayıcı olmaması değil, baştan itibaren hükümsüz olmasıdır. Hâkim bu hükümsüzlüğü re'sen gözetebilir; tüketicinin açıkça bu maddeye dayanarak ileri sürmesi gerekmez.