TTK Madde 1329II- Yabancılık unsuru taşımayan hâller
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1328. maddesinin, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 1. maddesinin birinci fıkrası anlamında yabancılık unsuru taşımayan hallerde de uygulanmasını düzenler. Düzenleme, Türkiye'deki tek bir ülkenin hukukuna bağlı, tamamen yerli uyuşmazlıkları kapsar. Maddede, 1328. maddenin hangi hukuki sonuçlarının hangi ölçüde uygulanacağına dair ayrıntı yer almaz.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)1328 inci madde, 27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası anlamında yabancılık unsuru taşımayan hâllerde de uygulanır.
Madde gerekçesi
1976 tarihli Sözleşmenin 15 inci maddesinin birinci paragrafının birinci cümle si hükmüne göre, Sözleşmenin uygulanması için şu şartların oluşması gerekli ve yeterlidir: (1) 1 in ci maddede sayılan bir kişinin, (2) 1976 tarihli Sözleşmeye taraf olan bir devlet mahkemesine, (3) sorumluluğunu sınırlamak veya mahcuz malı kurtarmak veya bir teminatı geri almak için müraca at etmesi. Madde ayrıca bir "yabancılık unsuru" şartı aramamıştır. Dolayısıyla Sözleşmenin uygu lanması için, 2675 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası anlamında "yabancılık unsuru" gerekmemektedir. 1976 tarihli Sözleşmenin 1 inci maddesinin kapsamına giren bir Türk vatandaşı, Türkiye'de meydana gelen bir deniz kazasından doğan, tümü Türk vatandaşlarına ait taleplere kar şı, bir Türk mahkemesi nezdinde sorumluluğunu sınırlamak istediğinde dahi, 1976 tarihli Sözleşme doğrudan uygulanır. Ancak, 1976 tarihli Sözleşmenin 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasında âkid devletlere, "yaban cılık unsuru taşımayan uyuşmazlıklar bakımından, 1976 tarihli Sözleşmeden farklı bir düzenleme kabul etme hakkı" tanınmıştır. (Hükmün tercümeli bu açıdan asıl metni tam karşılamamaktadır; asıl metne göre tercümenin şöyle olması gerekir: "Sözleşmeye taraf olan bir devlet, milli mevzuatına koyacağı sarih hükümlerle, diğer taraf devletlerin vatandaşları olan şahısların hiçbir surette menfa- attar bulunmadıkları olaylardan doğan alacaklara uygulanacak sorumluluğu sınırlama rejimini tes pit edebilir".) Dolayısıyla 1976 tarihli Sözleşme uyarınca aslolan, Sözleşmenin her türlü uyuşmaz lıkta uygulanmasıdır; ancak âkid devletler, milli hukuklarında yapacakları düzenleme ile, yabancı lık unsuru taşımayan (tümüyle milli) nitelikteki uyuşmazlıkları 1976 tarihli Sözleşmenin kapsamın dan çıkartma hakkını haizdir. CMI Raporuna göre (s. 491, 601) bu haktan hiçbir ülke yararlanma mıştır. Türkiye bakımından, bu genel anlayıştan ayrılmayı gerektirecek herhangi bir sebep görülme diğinden, aynı çözümün kabulü gerekmiştir. Dolayısıyla, birinci fıkrada yer verilen kural uyarınca, 1976 tarihli Sözleşme, 2675 sayılı Kanunun 1 inci maddesi anlamında yabancılık unsuru aranmak sızın, doğrudan Resmi Gazetede yayımlanan metinlere göre uygulanacaktır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(2)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddedeki kavramlar
- Yabancılık unsuru
- 1328. madde
- Yabancılık unsuru taşımayan hal
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.