TTK Madde 7425. Hakların devri, araya girenlerin birden fazla olması hâli
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 742. maddesi, poliçede araya girerek ödemede bulunan kişinin (ödeme yapan müdahil, Fr. intervention; poliçe hukukunda "araya girerek ödeme") hangi haklar elde edeceğini ve borçluların borçtan kurtulmasında hangi sıranın izleneceğini düzenler. Madde, birden fazla araya girme teklifi bulunması halinde tercih ölçütünü de belirler. Maddenin uygulanması, poliçe borçlusu için araya girerek ödeme yapılmış olmasına bağlıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Araya girerek ödemede bulunan kişi, lehine ödemede bulunduğu kişiye ve poliçeden dolayı ona borçlu olan kişilere karşı poliçeden doğan hakları iktisap eder. Ancak, poliçeyi yeniden ciro edemez.
(2)Lehine ödemede bulunulan kişiden sonra gelen borçlular borçtan kurtulurlar.
(3)Araya girerek ödemede bulunmak hususunda çeşitli teklifler yapılmışsa bu tekliflerden hangisi borçlulardan en çoğunu borçtan kurtaracaksa o tercih olunur. Ortada daha iyi bir teklif bulunduğunu bildiği hâlde araya girerek ödemede bulunan kişi, en iyi teklif tercih edilmiş olsaydı, kimler borçtan kurtulacak idiyseler onlara karşı başvurma hakkını kaybeder.
Madde gerekçesi
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 654 üncü maddesinin tekrarı niteliğindedir. ALTINCI AYIRIM Poliçe Nüshaları ve Poliçe Suretleri
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Araya girerek ödeme
- En iyi teklif
- Lehine ödemede bulunulan kişi
- Poliçeden doğan haklar
- Yeniden ciro
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Hamil Berk, muhatap banka tarafından ödenmeyen ve ödememe protestosu çekilmiş olan bir poliçeyi elinde tutmaktadır. Poliçede imzası bulunan cirantalardan Caner, hamil Berk’e başvurarak poliçe bedelini ödemiş ve senedi teslim almıştır. "Poliçede Araya Girme Suretiyle Ödeme" (veya müracaat borçlusunun ödemesi) hükümleri uyarınca aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?
- A) Caner ödemeyi yaptığında, senedin ön yüzündeki tüm imzaları çizme hakkına sahip olur ve senet hükümsüz kalır.
- B) Caner ödemeyi yaptığında, lehine ödeme yaptığı kişi (düzenleyen veya önceki ciranta) ile ona poliçe gereğince sorumlu olan kişilere karşı poliçeden doğan hakları iktisap eder.
- C) Caner araya girerek ödeme yaptıktan sonra senedi başka bir üçüncü kişiye ciro ederek tekrar dolaşıma sokabilir.
- D) Caner ödeme yaptığında durumu lehine araya girdiği kişiye bildirmek zorunda değildir; bu bildirim ancak banka tarafından yapılır.
- E) Caner’in yaptığı ödeme sadece ana bedeli kapsar; Berk’in yaptığı protesto masraflarını ödeme yükümlülüğü yoktur .