İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 13Çalışmaktan kaçınma hakkı
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, ciddi ve yakın tehlike altındaki çalışanların çalışmaktan kaçınma hakkını düzenler. Hakkın kurul veya işverene başvuru usulünü, başvuru üzerine verilecek kararın bildirilmesini, kararın çalışan lehine olması hâlinde çalışmaktan kaçınma süresindeki ücret ve diğer hakların korunmasını, usulü beklemeden işyerini terk etme hâlini, sözleşmenin feshini ve kamu personeline ilişkin özel durumu kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.
(2)Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır.
(3)Çalışanlar ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usule uymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gider. Çalışanların bu hareketlerinden dolayı hakları kısıtlanamaz.
(4)İş sözleşmesiyle çalışanlar, talep etmelerine rağmen gerekli tedbirlerin alınmadığı durumlarda, tabi oldukları kanun hükümlerine göre iş sözleşmelerini feshedebilir. Toplu sözleşme veya toplu iş sözleşmesi ile çalışan kamu personeli, bu maddeye göre çalışmadığı dönemde fiilen çalışmış sayılır.
(5)Bu Kanunun 25 inci maddesine göre işyerinde işin durdurulması hâlinde, bu madde hükümleri uygulanmaz.
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddede geçen tanımlar(5)
- Çalışan
- Kendi özel kanunlarındaki statülerine bakılmaksızın kamu veya özel işyerlerinde istihdam edilen gerçek kişiyi
- İşveren
- Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları
- İşyeri
- Mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile çalışanın birlikte örgütlendiği, işverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlı yerler ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçları da içeren organizasyonu
- Kurul
- İş sağlığı ve güvenliği kurulunu
- Tehlike
- İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
27 karar arasından seçildi- 10. Hukuk Dairesi · E. 2022/5694 · K. 2023/7007 · T. 20.06.2023Daire kararıBozma
7, 8, 9, İşyeri Bina ve Eklentilerinde alınacak Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliğinin 5, 48, 66, İşyerinde Acil Durumlar Hakkındaki Yönetmeliğin 5, 7, 8, 9 maddeleri gereğince gerekli sağlık ve güvenlik tedbirlerinin alınmadığı, 6331 Sayılı Kanunun 13. maddesinde işçiye kaçınma hakkı tanındığı, gördüğü hayati tehlike karşısında işverenin önlemler almadan çalışma yapmaması yönünde işçiye çalışmadan kaçınma hakkı tanındığı,
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi · E. 2026/320 · K. 2026/398 · T. 05.03.2026İstinaf
kazazede ........'e işveren tarafından herhangi bir eğitim verilmediği göz önünde bulundurulduğunda iş kazasının meydana gelmesindeki etkisinin az olduğu, ancak 45 yaşında tecrübeli bir çalışan olarak ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşı karşıya kaldığı halde durumu işverene bildirmediği, 6331 Sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu 13. Maddesinde belirtilen "1) Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula,
- 22. Hukuk Dairesi · E. 2017/20315 · K. 2019/3657 · T. 19.02.2019Daire kararıBozma
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 13. maddesinin birinci fıkrasına göre “Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.