Arızi kazanç nedir?
Kısaca
Eser sahibinin olağan faaliyeti dışında, ara sıra ve tesadüfen elde ettiği kazançtır. Arızi olmak, kazancın istisna dışı bırakılması için yeterli bir ölçüt değildir.
Bağlam: GVK m.18
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeGelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.18 · Serbest meslek kazançlarında
Eser sahibinin olağan faaliyeti dışında, ara sıra ve tesadüfen elde ettiği kazançtır. Arızi olmak, kazancın istisna dışı bırakılması için yeterli bir ölçüt değildir.
- GVK m.80 · Gelire giren diğer kazanç ve iratlar
Kişinin olağan gelir kaynağı dışında, tesadüfen veya ayrı bir sebepten elde ettiği, tekrarlanma niteliği taşımayan kazançtır. Kapsamı ilgili bölüm hükümlerinde belirlenir.
- GVK m.82 · Arızi kazançlar
Mükellefin asli faaliyeti dışında, olağan iş akışına girmeyen ve tesadüfi nitelik taşıyan kazançtır. Madde bu kazançları altı bent hâlinde sınırlı olarak sayar.
- GVK geç. m.56
Mükellefin olağan ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında, arızi olarak elde ettiği ve G bendinde sayılan kazançtır. Tek başına faaliyet dışı bir hasılat olması yeterli değildir; G bendinde sayılan hallerden birine girmesi gerekir.
Karıştırılan kavramlar
Asıl meslek kazancı ile arızi kazanç arasındaki fark nedir?
Eser sahibinin düzenli olarak eser üretip değerlendirdiği kazanç.
Eser sahibinin nadiren ve tesadüfen elde ettiği kazanç.
Kazanç arızi olsa bile istisna uygulanır; üçüncü fıkra arızilik nedeniyle istisnanın engellenmesini reddeder.
Değer artışı kazancı ile arızi kazanç arasındaki fark nedir?
Değer artışı kazancı, bir varlığın değerindeki artışın elden çıkarma anında gerçekleşmesiyle ortaya çıkar ve iktisap bedeliyle karşılaştırılır.
Arızi kazanç, varlığın değerinden bağımsız olarak, tesadüfi veya olağan dışı bir kaynaktan doğan kazançtır.
İki kazanç türü aynı maddede sayılsa da hesaplama ve dahil etme ölçütleri farklıdır; değer artışında iktisap bedeli, arızi kazançta kaynağın niteliği belirleyicidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 3. Daire, 2023/4571 E., 2024/7082 K., 19.12.2024İlgili madde: GVK m.82
- 3. Daire, 2022/843 E., 2024/5903 K., 15.11.2024İlgili madde: GVK m.82
- 3. Daire, 2022/2305 E., 2024/5107 K., 07.10.2024İlgili madde: GVK m.82
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Değer artışı kazancı
- Hasılat
- İrat
- Değerlendirme
- Elden çıkarma
- Dar mükellefiyet
- Hak Düşürücü Süre (6 işgünü)
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.