Dosyanın işlemden kaldırılması nedir?

4 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Dosyanın işlemden kaldırılması, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

HMK m.150 · tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması: Yargılamanın, tarafların takibi olmadığı için geçici olarak durdurulması ve dosyanın yargılama dışına alınmasıdır.
İYUK m.6 · dilekçe üzerine uygulanacak işlem: Dava açıldıktan sonra posta ücretinin tebligat işlemlerini engelleyecek ölçüde azalması halinde, 30 günlük tamamlama süresi dolduğunda verilen ara karardır.
İİK m.78 · talep Müddeti: Süresinde haciz istenmediğinde icra dairesinin dosyayı işlemden çıkarmasıdır.

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

HMK m.150 · Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması
Yargılamanın, tarafların takibi olmadığı için geçici olarak durdurulması ve dosyanın yargılama dışına alınmasıdır. Dava sona ermez; yenileme süresi içinde yeniden canlandırılabilir. Mahkemenin bir karar vermesiyle uygulanır.

İcra ve İflas Kanunu

İİK m.78 · II. HACİZ — Haciz — 1 – Talep Müddeti
Süresinde haciz istenmediğinde icra dairesinin dosyayı işlemden çıkarmasıdır. Takibin kendisi düşmez; yalnız haciz isteme hakkı işlemez hâle gelir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu

İYUK m.6 · Dilekçe üzerine uygulanacak işlem
Dava açıldıktan sonra posta ücretinin tebligat işlemlerini engelleyecek ölçüde azalması halinde, 30 günlük tamamlama süresi dolduğunda verilen ara karardır. Dava dosyası derdest listesinden çıkar; ancak bu karar davanın sonlandırılması anlamına gelmez.

Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.41
Müdürlüğün teslim işlemlerini sonlandırmasıdır. Bu karar sonucunda teslim emri hükümsüz hale gelir ve hak sahibi ile yükümlüye tebliğ edilir.

Karıştırılan kavramlar

Dosyanın işlemden kaldırılması ile takibin düşmesi arasındaki fark nedir?

Bir yıllık sürenin geçmesi, haciz isteme hakkını düşürür ve dosyanın işlemden kaldırılmasına yol açar.

Takibin düşmesi ise ayrı bir hukuki sonuçtur; m.78 kapsamında takip düşmez.

Dosya işlemden kaldırılsa da alacaklı yenileme talebiyle haciz isteyebilir; takibin kendisi devam eder.

İİK m.78

Davanın geri alınması ile dosyanın işlemden kaldırılması arasındaki fark nedir?

Geri almada davacı davasını bir beyanla takipten vazgeçer ve hâkim geri almaya ilişkin karar verir.

İşlemden kaldırmada dosya işlemden kaldırılır ve belirli süre içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.

Geri almada davalının açık rızası gerekir ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilir; işlemden kaldırmada davalının rızası aranmaz ve yenileme süresi işler.

HMK m.123

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar

Hukuk Genel Kurulu, 2025/183 E., 2025/181 K., 26.03.2025
İlgili madde: HMK m.150
10. Daire, 2022/6660 E., 2024/4761 K., 13.11.2024
İlgili madde: İYUK m.6
10. Daire, 2022/6834 E., 2024/4762 K., 13.11.2024
İlgili madde: İYUK m.6

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.