Davanın açılmamış sayılması nedir?
Kısaca
Süresinde gönderme talebi yapılmadığında davanın hiç açılmamış gibi sonuç doğurmasıdır. Karar, görevsizlik ya da yetkisizlik kararını veren mahkemece resen verilir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.20 · Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler
Süresinde gönderme talebi yapılmadığında davanın hiç açılmamış gibi sonuç doğurmasıdır. Karar, görevsizlik ya da yetkisizlik kararını veren mahkemece resen verilir.
- HMK m.123 · Davanın geri alınması
Geri alma üzerine verilen sonuç kararıdır. Dava hiç açılmamış gibi hukuki sonuç doğurmaz hale gelir.
- HMK m.150 · Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması
Yenileme süresi geçtikten sonra davanın hiç açılmamış gibi kabul edilmesidir. Mahkeme kendiliğinden karar verir ve kaydı kapatır. Sonucunda talep de vaki olmamış sayılır (m.150/7).
- HMK m.331 · Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri
Davanın hiç açılmamış gibi kabul edildiği usule ilişkin nihai karardır. Bu hâlde giderler haklılık durumuna bakılmaksızın davacıya yüklenir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.6 · Dilekçe üzerine uygulanacak işlem
Harç veya posta ücretinin süresi içinde verilmemesi ya da tamamlanmaması halinde dava hiç açılmamış gibi kabul edilir. Bu, davanın usulden reddinden farklı olarak davanın hiç doğmamış sayılmasıdır; karar davacıya tebliğ edilir.
- İYUK m.26 · Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik
Adres bildirilmediği için bir yıl boyunca işleme konulmayan davanın, hiç açılmamış gibi sonuç doğurmasıdır. Bu karar tebligatla diğer tarafa bildirilir.
Karıştırılan kavramlar
İşlemden kaldırma ile davanın açılmamış sayılması arasındaki fark nedir?
Üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır; bu durum mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayda yansır (m.150/5).
Aynı dava için tekrar işlemden kaldırma şartı oluşursa, ilk yenilemeden sonra bir kereden fazla takipsiz bırakılamaz; aksi hâlde doğrudan açılmamış sayılır (m.150/6).
Yenilemeden sonra ikinci kez takipsizlik olursa, yeni işlemden kaldırma kararı verilmeden dava açılmamış sayılır.
Konusuz kalma ile davanın açılmamış sayılması arasındaki fark nedir?
Dava esasa girilmeden konusuz kalmıştır ve gider sorumluluğu haklılık durumuna bağlanır.
Davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Açılmamış sayılma hâlinde giderler kural olarak davacıya yükletilir; haklılık durumuna bakılmaz.
İlgili konular
- Davaların karara bağlanması ve tutanaklarİdari Yargılama Usulü
- Kapsam ve nitelik, idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırıİdari Yargılama Usulü
- Davanın açılmasıMedeni Usul Hukuku
- Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler ve yargı yeri belirlenmesiMedeni Usul Hukuku
- Tahkikat, tarafların duruşmaya daveti ve mahkemenin çalışma zamanıMedeni Usul Hukuku
- Yargılama giderleriMedeni Usul Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2025/535 E., 2025/917 K., 25.12.2025İlgili madde: HMK m.20
- Hukuk Genel Kurulu, 2025/536 E., 2025/918 K., 25.12.2025İlgili madde: HMK m.20
- Hukuk Genel Kurulu, 2025/538 E., 2025/919 K., 25.12.2025İlgili madde: HMK m.20
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Dosyanın işlemden kaldırılması
- Davanın geri alınması
- Kararın kesinleşmesi
- Kayıt tarihi
- Hüküm kesinleşmesi
- Yetkisizlik kararı
- Geçerli özür
- İşlemden kaldırma
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.