İşlemden kaldırma nedir?

6 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

İşlemden kaldırma, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • HMK m.320 · ön inceleme ve tahkikat: Dosyanın, tarafların takibe devam etmemesi nedeniyle görülmekten çıkarılmasıdır.
  • İYUK m.26 · tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik: Davanın ya da dosyanın belli bir olayın gerçekleşmesine kadar görüşülmeden bekletilmesi kararıdır.
  • SMK m.15 · şeklî inceleme, şeklî eksikliklerin giderilmesi ve başvuru tarihi: Süresi içinde eksiklikleri giderilmeyen başvurunun Kurum tarafından işleme devam edilmeden sona erdirilmesidir.

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Sınai Mülkiyet Kanunu

  • SMK m.15 · Şeklî inceleme, şeklî eksikliklerin giderilmesi ve başvuru tarihi

    Süresi içinde eksiklikleri giderilmeyen başvurunun Kurum tarafından işleme devam edilmeden sona erdirilmesidir.

  • SMK m.22 · Tescil

    Tescil ücretinin ödenmemesi veya ödendiğine dair bilginin süresinde sunulmaması hâlinde başvurunun sonlandırılmasıdır. Bu durumda başvuru tescile dönüşmez.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.320 · Ön inceleme ve tahkikat

    Dosyanın, tarafların takibe devam etmemesi nedeniyle görülmekten çıkarılmasıdır. Bu madde yalnızca işlemden kaldırılmış ve yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılan dosyalar için davanın açılmamış sayılmasını öngörür.

İdari Yargılama Usulü Kanunu

  • İYUK m.26 · Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik

    Davanın ya da dosyanın belli bir olayın gerçekleşmesine kadar görüşülmeden bekletilmesi kararıdır. Dosya kapanmaz; yenileme ya da adres bildirme gibi koşul gerçekleşince yeniden işleme konulur. Kararı mahkeme verir.

Hakimler ve Savcılar Kanunu

  • Hakimler ve Savcılar Kanunu m.87 · Soruşturmanın tamamlanması

    Soruşturma evrakının Bakanlıkta kalarak herhangi bir kovuşturma veya disiplin işlemine konu edilmemesi sonucunu doğuran karardır. Bu karar, evrakın ilgili mercilere gönderilmemesi anlamına gelir.

Belediye Kanunu

  • Belediye Kanunu geç. m.11

    Maddenin yürürlüğünden önce başlamış idari veya mali yargılama ve takibatın durdurulup sonlandırılmasıdır. Bu, başlamış işlemlerin ortadan kaldırılmasıdır.

Karıştırılan kavramlar

Kişilik değişikliği ile adres değişikliğine bağlı işlemden kaldırma arasındaki fark nedir?

Kişilik ya da nitelik değişikliğinde yenileme, takip hakkının yeni sahibinin başvurusuna bağlıdır.

Tebligat yapılamayan halde yenileme, davacının yeni adres bildirmesine bağlıdır.

Adres halinde bir yıllık süre sonunda davanın açılmamış sayılması kararı verilebilir; kişilik değişikliğinde böyle bir yıllık düşme öngörülmemiştir.

İYUK m.26

Tevdi ile işlemden kaldırma arasındaki fark nedir?

Tevdi, evrakın yetkili mercie gönderilmesidir ve kovuşturma veya disiplin sürecini başlatır.

İşlemden kaldırma, evrakın Bakanlıkta kalarak bir işleme konu edilmemesidir.

Tevdi halinde ilgili merci işlem yapar; işlemden kaldırma halinde evrak sonuç doğurmaz ve hakim veya savcı hakkında yeni bir işlem yapılmaz.

2802 s. K. m.87

İşlemden kaldırma ile ceza kararı arasındaki fark nedir?

Kurul isnat edilen hal ve hareketi sabit görmezse dosyayı işlemden kaldırır.

Kurul hal ve hareketi sabit görürse fıkra 2'deki karar türlerinden birini verir.

Sabit görülmeyen fiil için ceza verilmez; sabit görülen fiil için uyarılma ya da istifa/emekliliğe davet kararı verilir.

2575 s. K. m.73

İşlemden kaldırma ile davanın açılmamış sayılması arasındaki fark nedir?

Üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır; bu durum mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayda yansır (m.150/5).

Aynı dava için tekrar işlemden kaldırma şartı oluşursa, ilk yenilemeden sonra bir kereden fazla takipsiz bırakılamaz; aksi hâlde doğrudan açılmamış sayılır (m.150/6).

Yenilemeden sonra ikinci kez takipsizlik olursa, yeni işlemden kaldırma kararı verilmeden dava açılmamış sayılır.

HMK m.150

İlgili konular

Örnek kararlar

1 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2013/1026 E., 2014/429 K., 02.04.2014
    İlgili madde: HMK m.320

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.