Sicil nedir?
Kısaca
Sicil: Sınai mülkiyet hakları ile geleneksel ürün adlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıt ortamını
Kanuni tanım: SMK m.2/1-i
Kanuna göre anlamı
- 5147 s. K. m.2/1-dEntegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun
Sicil: Entegre Devre Topoğrafyaları Sicilini
- 5362 s. K. m.3/1-mEsnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu
Sicil: Bulunduğu il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak kurulan Esnaf ve Sanatkâr Sicili Müdürlüğünü
- 6750 s. K. m.2/1-kTicari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu
Sicil: Bakanlık tarafından kurulan ya da kurdurulan ve mevzuatı uyarınca kendi özel siciline tescili zorunlu olanlar dışındaki taşınır varlıklar üzerinde, bu Kanun kapsamında tesis edilecek rehinlere ilişkin tescil, terkin, değişiklik gibi tüm iş ve işlemlerin elektronik ortamda gerçekleştirildiği ve sunulduğu merkezi ve aleni Rehinli Taşınır Sicilini
- SMK m.2/1-iSınai Mülkiyet Kanunu
Sicil: Sınai mülkiyet hakları ile geleneksel ürün adlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıt ortamını
Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.
Kanunda nerede geçiyor
17 maddeden 14'iSınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.2 · Tanımlar
Sınai mülkiyet hakları ile geleneksel ürün adlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıt ortamıdır.
- SMK m.22 · Tescil
Marka tescil kayıtlarının tutulduğu resmi kayıt defteridir. Madde, sicilin alenî olduğunu ve talep edene ücret karşılığında sicil örneği verileceğini öngörür.
- SMK m.41 · Tescil
Marka tescillerinin ve tescile bağlı hususların kayıtlandığı Kurum kayıt defteridir. Sicil kaydı tescilin hukuki dayanağıdır.
- SMK m.128 · Lisans verme teklifi
Patent ve patent başvurusuna ilişkin hakların ve lisans kayıtlarının tutulduğu Kurum kaydıdır. Maddenin 2. fıkrasındaki engel yalnızca sicilde kayıtlı inhisari lisans için geçerlidir; sicile kaydedilmemiş bir inhisari lisans bu engeli doğurmaz.
Hakimler ve Savcılar Kanunu
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.25 · Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında bulunanlar:
Hâkim ve savcının mesleki değerlendirmesinin kaydedildiği belgedir. Maddede yalnızca bu belgeyi düzenleyecek merci belirlenmiştir.
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.26 · Yargıtay ve Danıştay hizmetinde olanlar
Hâkim ve savcının mesleki başarısını, davranışlarını ve niteliklerini gösteren, belli makamlarca düzenlenen kayıt bütünüdür. Maddede sicilin düzenleyicisi belirlenmiştir; sicilin içeriği bu maddede yer almaz.
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.61 · Sicil vermeye yetkili olanlar ve uygulanacak ilkeler
Hâkim ve savcının mesleki yeterliliği, davranışı ve çalışmasına ilişkin değerlendirmelerin kayda alındığı kayıt sistemidir. Sicil, kanun gereği yetkili merciler tarafından düzenlenir ve yönetmelikte belirlenen fişler üzerinden tutulur.
Bilirkişilik Kanunu
- Bilirkişilik Kanunu m.8 · Bilirkişilik bölge kurullarının görevleri
Bilirkişiliğe kabul edilen kişilerin kaydedildiği kayıttır. Sicile kayıt, listeye kayıttan ayrı bir işlemdir ve bölge kurulunun kararıyla yapılır.
- Bilirkişilik Kanunu m.10 · Bilirkişiliğe kabul şartları
Bilirkişiliğe kabul edilenlerin kaydedildiği kayıttır. Kabul edilen kişi sicile üç yıl için kaydedilir; kayıt usulü bu maddede değil, ilgili yönetmelikte düzenlenmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
- HUAK m.2 · Tanımlar
Arabulucular siciline verilen addır. Arabulucu tanımındaki kayıt koşulu, bu siciline kayıtla yerine getirilir.
Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.41 · Sicil Amirleri ve Sicil Yönetmeliği
Sözleşmeli personelin başarısının tespiti amacıyla tutulan, çalışmasına ilişkin bilgi ve değerlendirmelerin yer aldığı kayıttır. Maddede sicilin içeriği ve düzenlenme usulü yönetmeliğe bırakılmıştır.
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.111 · III – Yönetmelik
Personelin hizmet süresindeki çalışmalarının, başarı ve davranışlarının yazılı olarak kaydedildiği değerlendirme belgesidir. Maddeye göre sicillerin hangi usulle verileceği Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
Yükseköğretim Kanunu
- Yükseköğretim Kanunu m.63 · Siciller
Öğretim elemanının, memurun, diğer personelin veya öğrencinin görev ve davranışlarına ilişkin bilgi ve değerlendirmelerin tutulduğu kayıt bütünüdür. Maddede sicilin içeriği ayrıca sayılmamış, genel hükümlere ve yönetmeliğe bırakılmıştır.
Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.95 · Yeterlik belgesi
Yeterlik belgesi sahiplerine ilişkin kayıtların tutulmasıdır. Tutulma kuralları yönetmelikle düzenlenir.
Terim 3 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Sicil raporu ile ayrılış sicili arasındaki fark nedir?
Sicil raporu, personelin dönemsel başarısını değerlendiren olağan kayıttır.
Ayrılış sicili, personelin hizmet ilişkisinin sona ermesi hâlinde verilen kayıttır.
Ayrılış sicilinin hangi hâllerde verileceği ayrıca yönetmelikle belirlenir; olağan dönemsel sicilden ayrı bir kayıt olarak düzenlenir.
Sicil verilmesi / emsalleri arasında temayüz / seçme sınavı: fark nedir?
Sicil verilmesi, sicillerin kaydı ve düzenine ilişkin usuldür.
Temayüz ve seçme sınavı, astsubayın subaylığa nasbı için aranan nitelik ve sınav koşullarıdır.
Maddede üç konu da yönetmeliğe bırakılmıştır; hangisinin uygulanacağı ilgili işlemin konusuna göre belirlenir.
Hâkim ile savcı (sicil düzenleme bakımından) arasındaki fark nedir?
Hâkimler için sicil, ilgisine göre daire veya kurul başkanı ya da başkan tarafından düzenlenir.
Savcılar için sicil, ilgisine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ya da Danıştay Başsavcısı tarafından düzenlenir.
Sicil düzenleyicisi hâkim ve savcı ayrımına ve bağlı olunan başkanlığa göre belirlenir; madde bu ayrımın ölçütünü ayrıca koymamıştır, ilgi kavramı belirleyicidir.
Sicil verme yetkisi ile sicil fişinin şekli arasındaki fark nedir?
Sicil verme yetkisi, sicil ilkeleri ve fiş şekli kanunda değil, yönetmelikte düzenlenir.
Kanunun kendisi yetki ve fiş kalemlerini doğrudan sıralamaz; yalnızca düzenleme yetkisini Yüksek Kurula verir.
Sicil ile ilgili somut kurallar aranırken önce yönetmelik incelenmeli, kanun maddesi tek başına yeterli kabul edilmemelidir.
Sicil değerlendirmesi ile disiplin soruşturması arasındaki fark nedir?
Sicil, mesleki yeterlilik ve çalışmanın kayda alınmasıdır.
Disiplin soruşturması, mesleki kusura bağlı yaptırım sürecidir ve 2802 sayılı Kanunun disiplin hükümlerine tabidir.
Bir hâkimin sicil fişine yansıyan olumsuz değerlendirme ile disiplin cezası aynı şey değildir; her biri ayrı usul ve ayrı yetkili merci ile yürür.
Bilirkişiliğe kabul ile sicil ve listeden çıkarma arasındaki fark nedir?
Bilirkişiliğe kabul, kişinin bilirkişilik faaliyetine başlamasına ilişkin karardır.
Sicil ve listeden çıkarma, kayıtlı bilirkişinin bu statüsünün sona erdirilmesine ilişkin karardır.
Her iki karar da bölge kurulunun yetkisindedir; çıkarma kararı denetim sonucunda verilebilir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2024/149 E., 2025/194 K., 08.10.2025İlgili madde: 3269 s. K. m.19
- 2018/89 E., 2019/84 K., 14.11.2019İlgili madde: 6754 s. K. m.10
- 2017/20 E., 2018/75 K., 05.07.2018İlgili madde: 6754 s. K. m.10
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Tescil ücreti
- Bülten
- Biyolojik materyal
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları
- Lisans verme teklifi
- Sınai mülkiyet hakkı
- Yeterlik belgesi
- Arabulucu
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.