Hukuki işlem nedir?
Kısaca
Belli bir hukuki sonucun doğmasına yönelik irade beyanıdır. Tek taraflı, iki taraflı veya çok taraflı olabilir; borçlandırıcı ya da tasarruf işlemi olması fark yaratmaz.
Bağlam: HMK m.200
Kanunda nerede geçiyor
1 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.200 · Senetle ispat zorunluluğu
Belli bir hukuki sonucun doğmasına yönelik irade beyanıdır. Tek taraflı, iki taraflı veya çok taraflı olabilir; borçlandırıcı ya da tasarruf işlemi olması fark yaratmaz.
Karıştırılan kavramlar
Hukuki işlem ile hukuki fiil arasındaki fark nedir?
Hukuki işlemlerde, değer sınırı aşıldığında senetle (kesin delille) ispat zorunludur.
Hukuki fiillerde senet zorunluluğu yoktur ve hukuki fiiller tanık ve takdiri delillerle ispat edilebilir.
Aynı tutarda olsa bile hukuki fiil tanıkla ispatlanabilir, hukuki işlem ise tanıkla ispatlanamaz.
Hukuki fiil ile hukuki işlem arasındaki fark nedir?
Sicilde yer alan kayıt bir hukuki fiile (örneğin doğum) ilişkinse, bu kaydın aksi her türlü delille ispatlanabilir.
Kayıt bir hukuki işleme ilişkinse, kaydın aksinin ispatı senede karşı senetle ispat kuralına tabidir ve tanıkla ispat yasağı geçerlidir.
Karşı taraf hukuki fiil kaydını tanık dahil her delille çürütebilir; hukuki işlem kaydında ise yazılı delil gerekir.
Dernekle hukuki işlem ile dernekle uyuşmazlık arasındaki fark nedir?
Dernekle yapılan bir sözleşme, satış, kira gibi işlemde oy yasağı doğar.
Dernekle üye arasında doğmuş bir uyuşmazlığın çözümüne ilişkin kararda da yasak geçerlidir.
Maddede her iki durum birlikte sayılmıştır; hangisinin söz konusu olduğu yasağın doğumunu değiştirmez, yalnızca karar konusunun bu ikisinden birine girmesi yeterlidir.
Kabul etme ile satın alma (hukuki işlem türü) arasındaki fark nedir?
Kabul, bağış, kiralama veya ödünç alma gibi satın alma dışındaki bir hukuki işlemle gerçekleşen eylemdir.
Satın alma, bedel karşılığı mülkiyetin devrine dayanan eylemdir.
Her iki hal de suçun oluşması için yeterlidir; kabulün biçimi aranmadığı için satın alma dışındaki işlemler de suç kapsamındadır.
Hukuki işlem tarihi ile kanunun yürürlük öncesi fiiller arasındaki fark nedir?
Kanunun yürürlüğünden sonra gerçekleşen fiiller bakımından madde doğrudan uygulanır.
Kanunun yürürlüğünden önce gerçekleşen fiiller nedeniyle Fon'a ödeme yapılmasına sebep olan kişiler ve yakınları hakkında da madde uygulanır.
Geçmiş fiiller bakımından da tedbir uygulanabilir; yürürlük tarihi tek başına koruma sağlamaz.
Tutanak ile ayrı bir hukuki işlem arasındaki fark nedir?
Tutanak değer tespitini belgeler.
Kira sözleşmesinin kendisi kiralananın ve devredilen şeylerin esaslı unsurlarını belirler.
Tutanak, sözleşmenin yerine geçmez; sözleşmeyle birlikte okunur.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.