Parasal sınır nedir?
Diğer yazımlar: Parasal sınırlar
Kısaca
Parasal sınır, 9 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK m.200 · senetle ispat zorunluluğu: İşlemin yapıldığı zamandaki miktar veya değerin senetle ispat zorunluluğunu doğuran eşiğidir.
- İYUK ek m.1 · parasal sınırların artırılması: Kanun'da belirli bir tutara bağlanmış ve dava ya da işin hangi usul yoluna tabi olacağını belirleyen Türk lirası tutarıdır.
- İİK ek m.1: Kanunun belirli maddelerinde tutar olarak yer alan ve icra veya iflas işleminin hangi miktar üzerinden yapılacağını belirleyen eşik değerdir.
Kanunda nerede geçiyor
13 maddeden 12'iHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.200 · Senetle ispat zorunluluğu
İşlemin yapıldığı zamandaki miktar veya değerin senetle ispat zorunluluğunu doğuran eşiğidir. Madde metnindeki tutar bir tabandır; yıllık yeniden değerleme ile artırılmış güncel tutar uygulanır.
- HMK ek m.1 · Parasal sınırların artırılması
Belirli bir hukuki işlemin senetle ispatını, bir kararın kanun yoluna taşınabilmesini veya bir davada kanun yolunun açık olmasını bağlayan Türk lirası cinsinden eşik tutardır. Madde, bu tutarların zamanla güncellenmesini düzenler.
- HMK geç. m.1
Senetle ispat zorunluluğu, istinaf ve temyiz yolu ile temyizde duruşma yapılması için kanunda belirlenen tutar sınırlarıdır. İkinci fıkra bu sınırların yürürlük öncesi açılmış dava ve işlerde uygulanmamasını düzenler.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.363 · İstinaf yoluna başvurma ve incelenmesi
Birinci fıkradaki diğer kararlara karşı istinafın açık olabilmesi için, ait olduğu alacak, hak veya malın değer veya miktarının aşması gereken tutardır. Madde metnindeki tutar bir tabandır ve yeniden değerleme ile artırılır; uygulamada güncel tutar esas alınır.
- İİK ek m.1
Kanunun belirli maddelerinde tutar olarak yer alan ve icra veya iflas işleminin hangi miktar üzerinden yapılacağını belirleyen eşik değerdir. Kanunda yazılı miktar bir taban niteliğindedir ve her yıl güncellenerek uygulanır.
İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.46 · Temyiz
Birinci fıkra (b) bendinde, konusu belirli bir tutarı aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere ilişkin davaların temyiz edilebilmesi için aranan tutar ölçütüdür. Güncel tutar, madde metnindeki tabanın yeniden değerleme ile artırılmış hâlidir.
- İYUK ek m.1 · Parasal sınırların artırılması:
Kanun'da belirli bir tutara bağlanmış ve dava ya da işin hangi usul yoluna tabi olacağını belirleyen Türk lirası tutarıdır. Sınırın aşılıp aşılmadığı, dava konusu tutar ya da değer üzerinden ölçülür.
Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun
- Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun m.7 · Tek hakimle çözümlenecek davalar:
Maddede yazılı tutardır ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Hangi tutarın geçerli olduğu, yürürlükteki güncel rakam esas alınarak belirlenmelidir.
4353, 5539, 6200 ve 6760 Sayılı Kanunlarda Yer Alan Parasal Sınırların Saptanmasına İlişkin 11.12.1978 Tarih ve 17 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun
- 4353, 5539, 6200 ve 6760 Sayılı Kanunlarda Yer Alan Parasal Sınırların Saptanmasına İlişkin 11.12.1978 Tarih ve 17 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun m.1
Kanunda bir hakkın kullanılması, bir yetkinin doğması ya da bir işlemin yapılması için Türk lirası olarak öngörülen miktar veya değer eşiğidir. Sınırın geçilip geçilmediği, ilgili kanun maddesinin kendi ölçütüne göre belirlenir.
Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun
- Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m.3 · “müşterinin tanınmasına ilişkin esaslar kapsamında;” ibaresi, “tespit etmek” ibaresinden sonra
Kimlik tespitini gerektiren işlem türlerinde aranan tutar eşiği. Maddede sınır belirtilmez, yönetmelikte belirlenir ve güncel tutarı oradan izlenir.
Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
- Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.10 · Hal hakem heyeti ve Toptancı Hal Konseyi
Beşinci fıkradaki zorunlu başvuru ile altıncı fıkradaki delil kullanımının ayrımında esas alınan tutardır. Kanunda elli bin Türk Lirası olarak yazılıdır, her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun
- Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun m.35
Madde metnindeki 1.000.000 TL, 10.000.000 TL ve bu tutarların üzerindeki kademeleri belirleyen eşiklerdir. Her yıl merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilerek güncellenir.
Terim 1 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Kimlik tespiti zorunluluğu ile parasal sınır altı işlem arasındaki fark nedir?
Yönetmelikte kimlik tespiti gerektiren işlem türleri ve parasal sınırlarına giren işlemler.
Bu türlerde veya sınırın altında kalan işlemler.
Kimlik tespiti zorunluluğu yalnız yönetmelikte belirlenen türler ve sınırlar bakımından doğar; sınır altında kalan işlemde kanun gereği ayrı tespit yükümlülüğü maddede aranmaz.
Parasal sınır hükmünün yürürlükten önce açılmış dava ile yürürlükten önce açılmış iş arasındaki fark nedir?
Dava, mahkemeye sunulmuş ve yargılama başlamış bir uyuşmazlıktır.
İş, dava dışındaki başvuru ve işlemleri kapsar. İkinci fıkra her iki durumu da birlikte düzenler.
Yürürlük öncesi açılmış hem dava hem de iş bakımından parasal sınırlara yeni hüküm uygulanmaz.
Zorunlu başvuru ile parasal sınır üstü uyuşmazlık arasındaki fark nedir?
Değeri sınırın altında kalan uyuşmazlıkta hakem heyetine başvuru zorunludur.
Değeri sınırın üzerinde kalan uyuşmazlıkta hakem heyetine başvuru yapılamaz; yargı yolu açıktır.
Sınır üstü uyuşmazlık doğrudan tüketici mahkemesinde görülür; sınır altı uyuşmazlıkta mahkemeye gitmeden önce hakem heyeti aşaması gerekir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2024/339 E., 2025/579 K., 01.10.2025İlgili madde: HMK m.200
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/340 E., 2025/580 K., 01.10.2025İlgili madde: HMK m.200
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1255 E., 2023/1220 K., 06.12.2023İlgili madde: HMK m.200
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Yeniden değerleme oranı
- Hukuki işlem
- Toptancı hal konseyi
- Hal hakem heyeti
- Açık muvafakat
- Açılmış dava
- Kimlik tespiti
- Senetle ispat zorunluluğu
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.