Kesin delil nedir?
Kısaca
Defter kaydının aksini ispatlamaya yarayan senet veya diğer kesin delillerdir. Bu delillerle aksi gösterilemeyen defter kaydı lehe delil değeri kazanır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.198 · Delillerin değerlendirilmesi
Kanunun belirli bir vakıanın yalnızca belirli bir delille ispatını öngördüğü delil türüdür. Bu durumda hâkimin takdir alanı kanunla sınırlanmıştır.
- HMK m.200 · Senetle ispat zorunluluğu
Hâkimi bağlayan ve takdir alanı bırakmayan delil türüdür. Senet, ikrar, yemin ve kesin hükmü kapsar; tanık ise takdiri delildir.
- HMK m.204 · İlamların ve resmî senetlerin ispat gücü
Hâkimi bağlayan, aksi ispat edilene kadar esas alınması gereken delil niteliğidir. Madde bakımından ilamlar ve düzenleme biçimindeki noter senetleri için kesin delil, sahteliğin ispatına; onaylama biçimindeki noter senetleri ve diğer yetkili memur belgeleri için ise aksinin ispatına bağlıdır.
- HMK m.205 · Adi senetlerin ispat gücü
Hâkimin takdirine bırakılmadan, aksi ispat edilmedikçe olayın sabit kabul edilmesini sağlayan delil türüdür. Kesin delil niteliği, adi senedin ikrar edilmiş veya inkâr edenden sadır olduğu kabul edilmiş olmasına bağlıdır.
- HMK m.222 · Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması
Defter kaydının aksini ispatlamaya yarayan senet veya diğer kesin delillerdir. Bu delillerle aksi gösterilemeyen defter kaydı lehe delil değeri kazanır.
- HMK m.392 · İhtiyati tedbirde teminat gösterilmesi
Talebin dayandığı resmî belge veya başka kesin delil. Bu delil bulunduğunda haksız çıkma ihtimali zayıf sayılır ve teminat alınmamasına karar verilebilir.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.71 · Tespit davası
Kanun gereği, ceza yargılamasında mahkemenin aksini kabul edemeyeceği nitelikteki delildir. Tespit kararı bu niteliği taşır.
Karıştırılan kavramlar
Takdiri delil ile kesin delil arasındaki fark nedir?
Takdiri delille ispatta hâkim, birden çok delili birlikte tartarak hangisine değer vereceğine kendisi karar verir.
Kesin delille ispatta kanun belirli bir delili şart koşar ve hâkimin takdiri bu delille sınırlıdır.
Takdiri delilde hâkim serbestçe değerlendirir; kesin delilde değerlendirme kanunun izin verdiği ölçüde sınırlıdır.
Kesin hüküm etkisi ile kesin delil etkisi arasındaki fark nedir?
Kesin hüküm etkisi, aynı uyuşmazlığın yeniden yargılanmasını engeller ve hüküm fıkrası ile sınırlıdır; gerekçe kural olarak kapsam dışıdır.
Kesin delil etkisi, başka bir davada kararın delil olarak ileri sürülebilmesini sağlar; gerekçenin delil değeri bakımından ayrıca değerlendirilebilir.
Etki kapsamı farklıdır: birincisinde yeniden dava açılamaz, ikincisinde karar delil olarak ileri sürülür ve karşı delille çürütülmesi gerekir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2024/339 E., 2025/579 K., 01.10.2025İlgili madde: HMK m.200
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/340 E., 2025/580 K., 01.10.2025İlgili madde: HMK m.200
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1255 E., 2023/1220 K., 06.12.2023İlgili madde: HMK m.200
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Hukuki işlem
- Takdiri delil
- Teminatın iadesi
- Açık muvafakat
- Senetle ispat zorunluluğu
- Tespit davası
- Ticari defter
- Adi senet
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.