Adi senet nedir?
Kısaca
Resmiyet verilmemiş, düzenleyen tarafından imzalanmış yazılı belgedir. Bu senette inkâr, mahkemece bir karar verilinceye kadar senedin işleme esas alınmamasına yol açar.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.205 · Adi senetlerin ispat gücü
Resmi bir makam veya memurun katkısı olmadan düzenlenen, senet metninin taraflarca imzalanması ile oluşan belgedir. Metnin taraflarca yazılmış olması veya el yazısı olması aranmaz.
- HMK m.208 · Yazı veya imza inkârı
Resmi memur veya noter gibi yetkili kişinin düzenlemediği, tarafların imzasıyla oluşan senet. Adi senette sahtelik iddiası hâkimin ön sorun veya ayrı dava yoluyla incelediği sonuçlara bağlanmıştır.
- HMK m.209 · Yazı veya imza inkârının sonucu
Resmiyet verilmemiş, düzenleyen tarafından imzalanmış yazılı belgedir. Bu senette inkâr, mahkemece bir karar verilinceye kadar senedin işleme esas alınmamasına yol açar.
- HMK m.215 · Belgelerin halefler aleyhine kullanılması ve adi senetlerin üçüncü kişiler için hüküm ifade etmesi
Resmi memur önünde düzenlenmemiş, taraflarca imzalanmış yazılı belgedir. Tarihi, düzenleyenlerin beyanına dayanır ve tek başına üçüncü kişiler açısından kesin tarih oluşturmaz.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.645 · A) Kıymetli evrakın tanımı
Kişinin kendi aleyhine ispat aracı olarak düzenlediği yazılı belgedir. Kıymetli evrak niteliği taşımadığı için hak senetten ayrı ileri sürülebilir ve devredilebilir.
Karıştırılan kavramlar
Adi senet ile güvenli elektronik imzalı veri arasındaki fark nedir?
Adi senet, imzalı kâğıt belgedir ve ikrar veya inkâr yoluyla kesin delil niteliği kazanır.
Güvenli elektronik imzalı veri, usulüne göre oluşturulduğunda senet hükmündedir; kâğıt belge değildir.
Her iki belge de senet ispat gücüne sahiptir, ancak elektronik veri için imzanın güvenli nitelikte olması ayrıca aranır ve hâkim bunu resen inceler.
Güvenli elektronik imzalı belge ile adi senet (inkâr hâli) arasındaki fark nedir?
Güvenli elektronik imzalı belgeye karşı inkâr hâlinde uygulanacak usul ayrı maddelerde düzenlenmiştir.
Adi senette inkâr hâlinin usulü ayrı bir hükümle belirlenmiştir.
Gerekçeye göre iki belge aynı ispat gücüne sahip olmakla birlikte, inkâr ve sahtelik usulleri farklıdır.
Adi senet ile resmi senet arasındaki fark nedir?
Adi senette sahtelik iddiası aynı mahkemede ön sorun olarak ya da ayrı bir dava ile ileri sürülebilir; taraf tercih edebilir.
Resmi senette inkâr ancak evraka resmiyet kazandıran kişinin de taraf gösterildiği ayrı bir davada incelenebilir.
Adi senette ön sorun yolu açıktır; resmi senette ön sorun yolu madde metninde öngörülmemiştir ve ayrı dava zorunludur.
Ön sorun ile ayrı dava (adi senet) arasındaki fark nedir?
Ön sorun yolunda sahtelik iddiası asıl davanın bakıldığı mahkemede incelenir.
Ayrı dava yolunda sahtelik iddiası bağımsız bir davada görülür.
Taraf iki yoldan birini seçebilir; madde metni bu seçimi bırakmıştır.
Resmi senet ile adi senet (tarih bakımından) arasındaki fark nedir?
Resmi senedin düzenleme tarihi, resmi memurun bizzat yaptığı işlemle belirlenir ve resmi senet bakımından tarih kesin delil niteliğindedir.
Adi senedin tarihi, tarafların beyanına dayanır ve ancak ikinci fıkranın birinci cümlesindeki onay, resmi işlem, ölüm veya imkânsızlık hâllerinde üçüncü kişiler bakımından hüküm ifade eder.
Adi senet tarihinin üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilmesi için madde 215/2'deki hâllerden birinin gerçekleşmiş olması gerekir.
Kıymetli evrak ile adi senet arasındaki fark nedir?
Kıymetli evrakta hak senede bağlıdır; hakkın ileri sürülmesi ve devri senedin ibraz ve zilyetliğinin devrine bağlıdır.
Adi senette belge yalnızca hakkın varlığını ispat eder; hak senetten ayrı ileri sürülebilir ve devredilebilir.
Adi senette borçlu senet ibraz edilmese de ödeme yapabilir; kıymetli evrakta senedin ibrazı zorunludur ve ödeme senet karşılığında yapılır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/554 E., 2023/1397 K., 21.12.2023İlgili madde: HMK m.208
- 3. Hukuk Dairesi, 2024/3284 E., 2024/3414 K., 31.10.2024İlgili madde: HMK m.205
- 3. Hukuk Dairesi, 2023/3616 E., 2024/1617 K., 09.05.2024İlgili madde: HMK m.205
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Yazı veya imza inkârı
- Sahtelik iddiası
- Resmi Senet
- Ön sorun
- Kesin delil
- İhtiyati tedbir
- Resen inceleme
- Halef
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.