Takdiri delil nedir?
Kısaca
Hâkimin değerini serbestçe takdir ettiği delil türüdür. Bu delillerle ispatta hâkim, delilleri birlikte tartarak kanaat oluşturur.
Bağlam: HMK m.198
Kanunda nerede geçiyor
2 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.198 · Delillerin değerlendirilmesi
Hâkimin değerini serbestçe takdir ettiği delil türüdür. Bu delillerle ispatta hâkim, delilleri birlikte tartarak kanaat oluşturur.
- HMK m.282 · Bilirkişinin oy ve görüşünün değerlendirilmesi
Hâkimin değerini serbestçe takdir ettiği delil türüdür. Bilirkişi raporu bu niteliktedir; hâkimi kesin olarak bağlayan bir bağlayıcı delil değildir.
Karıştırılan kavramlar
Takdiri delil ile kesin delil arasındaki fark nedir?
Takdiri delille ispatta hâkim, birden çok delili birlikte tartarak hangisine değer vereceğine kendisi karar verir.
Kesin delille ispatta kanun belirli bir delili şart koşar ve hâkimin takdiri bu delille sınırlıdır.
Takdiri delilde hâkim serbestçe değerlendirir; kesin delilde değerlendirme kanunun izin verdiği ölçüde sınırlıdır.
Bağlayıcı delil ile takdiri delil arasındaki fark nedir?
Bağlayıcı delilde hâkim, delil sonucuna kanunen bağlıdır ve aksini kabul edemez.
Takdiri delilde hâkim, delili diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir ve sonucu benimseyip benimsemeyeceğine karar verir.
Bilirkişi raporu takdiri delil olduğu için hâkim onu tek başına yeterli görmek zorunda değildir.
Takdiri delil ile hâkimi bağlayan delil arasındaki fark nedir?
Uzman görüşü, bilirkişi raporu gibi takdiri delil sayılır ve hâkim onu serbestçe takdir eder.
Hâkim bilirkişi raporu gibi kendi atadığı bilirkişinin raporu ile de bağlı değildir ve rapor bu yönden ayrım gözetilmeden değerlendirilir.
Hâkim uzman görüşüne dayanarak hüküm kuramaz zorunluluğu taşımaz; görüşü diğer delillerle birlikte değerlendirir.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.