İnceleme hakkı nedir?
Diğer yazımlar: Inceleme hakkı
Kısaca
Ortağın bölünme belgelerini genel kurul öncesinde inceleyebilmesini sağlayan haktır. Bu hak, bilinçli oy kullanmanın bir aracıdır ve kural olarak ortakların tamamının onayı olmadan kaldırılamaz.
Bağlam: TTK m.171
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.149 · 5. İnceleme hakkı ve malvarlığında değişiklikler a) İnceleme hakkı
Birleşme belgelerinin ilgililer tarafından merkezde ya da halka açık anonim şirketlerde SPK'nın belirleyeceği yerlerde incelenmesini ifade eder. Hakkın kullanımı belgelerin tevdi edildiği yerlerle sınırlıdır ve hakkın kapsamı belgelerin kendisi ile belirlenir.
- TTK m.156 · b) Kolaylıklar
Birleşme sözleşmesi, raporlar ve gerekli belgelerin ortaklar ve menfaati bulunanlar tarafından incelenebilmesidir. Kolaylaştırılmış usulde birinci fıkrada tamamen kaldırılmış, ikinci fıkrada ise tescil başvurusundan en az otuz gün önce sağlanması şartına bağlanmıştır.
- TTK m.171 · d) İnceleme hakkı
Ortağın bölünme belgelerini genel kurul öncesinde inceleyebilmesini sağlayan haktır. Bu hak, bilinçli oy kullanmanın bir aracıdır ve kural olarak ortakların tamamının onayı olmadan kaldırılamaz.
- TTK m.437 · IV - Bilgi alma ve inceleme hakkı
Pay sahibinin genel kurul öncesinde belgeleri şirket merkezinde ya da şubelerinde incelemesi ve ticari defter ile yazışmaları, sorusunu ilgilendiren kısımlarıyla, yönetim kurulunun ya da genel kurulun iznine bağlı olarak görmesidir.
- TTK m.614 · H) Bilgi alma ve inceleme hakkı
Ortağın belirli konularda inceleme yapabilmesidir. Genel bilgi isteminden farklı olarak konusu belirlenmiş bir incelemeyi ifade eder.
- TTK m.1184 · V- İnceleme ve bildirim — 1. İnceleme
Gönderenin eşya teslim almadan önce eşyanın hâl ve durumunu, ölçü, sayı veya tartısını tespit ettirmek için yetkili bir makama ya da uzmana inceletme yetkisidir. Hak, eşyanın teslimine kadar kullanılabilir olarak düzenlenmiştir.
Karıştırılan kavramlar
Sanığın dosyayı inceleme hakkı ile kurulun kendi inceleme yetkisi arasındaki fark nedir?
Sanık, son soruşturmanın açılmasına dair kararın tebliğinden sonra soruşturma dosyasını inceleyebilir.
Kurulun kendi incelemesi sanığın incelemesinden bağımsız olarak evrak üzerinde yapılır.
Sanığın inceleme hakkı, kovuşturma aşamasına özgü ve tetkik hakiminin gözetimindedir; kurulun evrak incelemesinin kapsamını daraltmaz.
Tasfiye memurunun gösterme yükümlülüğü ile genel ortaklık inceleme hakkı arasındaki fark nedir?
Bu maddede tasfiye memuru, istem üzerine tasfiyeye ilişkin defter ve belgeleri ortaklara gösterir.
Tasfiye dışındaki dönemde ortakların inceleme hakkı, şirket türüne göre ayrı kurallara bağlıdır (örneğin adi şirkette TBK m.631).
Tasfiye sürecinde inceleme yükümlülüğü tasfiye memuruna düşer ve bu madde kapsamında yerine getirilir; tasfiye dışı dönem için ayrı hükümler uygulanır.
Yazılı izinli inceleme ile hakkı ileri süren üçüncü kişinin incelemesi arasındaki fark nedir?
Başvuru sahibinin yazılı izni ile yapılan inceleme, izin veren tarafın iradesine dayanır ve kapsamı izinle sınırlıdır.
Hakkı ileri süren üçüncü kişinin incelemesi, başvuru sahibinin iznine gerek olmadan, başvurunun sağladığı hakların kendisine karşı ileri sürüleceğinin ispatına dayanır.
İkinci halde izin aranmaz; ancak üçüncü kişinin hak iddiasını ispat etmesi zorunludur. İspat sağlanamazsa inceleme izinsiz yapılmış sayılır ve yasak kapsamında kalır.
İlgili konular
- Bölünme raporu, korunmaya ilişkin hükümler ve sorumlulukTicaret Hukuku
- İnceleme hakkı ve malvarlığında değişiklikler, kesinleşmeye ilişkin hükümlerTicaret Hukuku
- Kâr payı ve ilgili diğer hükümlerTicaret Hukuku
- Pay sahibinin kişisel hakları, pay sahibinin temsili ve oy hakkıTicaret Hukuku
- Sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış şekilde birleşmesi, alacaklıların ve çalışanların korunmasıTicaret Hukuku
Örnek kararlar
2 karar- 11. Hukuk Dairesi, 2021/6461 E., 2023/1375 K., 07.03.2023İlgili madde: TTK m.614
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2023/1444 E., 2026/657 K., 02.04.2026İlgili madde: TTK m.614
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Bilgi alma hakkı
- Küçük ve orta ölçekli şirket
- Asliye ticaret mahkemesi
- Genel kurul kararı
- Hasar
- Zıya
- Yetkili makam
- Tevdi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.