Yetkili makam nedir?
Diğer yazımlar: Yetkili makamlar
Kısaca
Yetkili makam, 19 kanunda 28 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.962 · işletme izni alma: Ödünç verme işini yapmaya izin veren ve bu işletmeleri denetleyen idari mercidir.
- TBK m.571 · senet çıkarma: Senet çıkarma izninin verileceği mercidir.
- TCK m.270 · suç üstlenme: Bildirimin yapıldığı, soruşturma başlatmakla veya bildirimi soruşturma yapacak mercie iletmekle yükümlü olan makamdır.
Kanunda nerede geçiyor
28 maddeden 17'iTürk Ceza Kanunu
- TCK m.270 · Suç üstlenme
Bildirimin yapıldığı, soruşturma başlatmakla veya bildirimi soruşturma yapacak mercie iletmekle yükümlü olan makamdır. Kolluk, savcılık ve yargılama makamları bu kapsamdadır; özel kişilere yapılan beyan madde kapsamında değerlendirilmez.
- TCK m.271 · Suç uydurma
Soruşturma veya kovuşturma başlatmaya ya da işlem yapmaya yetkili kolluk, savcılık ve yargı makamlarıdır. İhbarın bu makamlara yapılmış olması gerekir.
- TCK m.280 · Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi
Ceza soruşturması ve kovuşturması için ihbar ve şikâyeti kabule yetkili merciler olup Cumhuriyet başsavcılığı, kolluk makamları ve ilgili valilik, kaymakamlık veya mahkeme bu kapsamda değerlendirilir.
- TCK m.317
Komutanlığın terk edilmesi yönünde emir verme yetkisini kanun gereği taşıyan merciidir. Bu emre uyulmaması ikinci fıkradaki suçun maddi unsurudur.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.21 · Tebliğ
Vergilendirme işlemini yapmaya yetkili vergi idaresi organıdır. Bildirimi yapan tarafın yetkisi, tebliğin geçerliliği için aranır.
- VUK m.97 · Yabancı memlekette bulunanlara tebliğ
Tebligatın yapıldığı yabancı devletin, kendi iç hukukuna göre tebligat işlemini gerçekleştiren resmi makamıdır. Tebligat, bu makam vasıtasıyla yapılır; anlaşma varlığı ya da yabancı devlet mevzuatının uygun olması şartına bağlıdır.
- VUK m.369 · Yanılma ve görüş değişikliği:
Vergi idaresi içinde mükellefe yazılı izahat verebilecek ve vergi uygulamasını belirleyebilecek idari makamdır. Sözlü ya da kişisel görüşler bu kapsamda değerlendirilmez; izahatın yazılı olması gerekir.
- VUK ek m.15 · Karşılıklı anlaşma usulü ve dava açma
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının uygulanmasından sorumlu, anlaşmanın taraf devletlerindeki makamdır. Madde, anlaşmaya varılamaması durumunu diğer Akit Devletin yetkili makamı ile anlaşmaya varılamaması olarak ifade eder.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.51 · 2. Bildirim ve ceza
Unvana aykırılığın bildirileceği, ilgili kanunun öngördüğü resmi merci veya kuruluştur. Madde, ihbar edilecek makamın kimler olduğunu ayrıca sınırlamaz; ilgili kanunlara göre belirlenir.
- TTK m.1184 · V- İnceleme ve bildirim — 1. İnceleme
Maddede sayılan mahkeme veya diğer yetkili makamlardır. Bu makamlar eşyanın hâl ve durumunu resmen tespit etmekle görevlidir.
Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.89 · Hava aracı belgeleri
Uçuş sırasında veya uçuş öncesinde hava aracını denetleyebilecek resmi merciler. Belgelerin bu makamların kontrollerinde gösterilmesi zorunludur.
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.143 · Kabahat oluşturan davranışlar
Maddeye göre idari para cezası vermeye yetkili olan Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürüdür.
Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun
- Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun m.1 · Amaç
Başvurunun yazı ile yapılabileceği, TBMM dışındaki idari ve diğer kamu makamlarıdır. Hangi makamın yetkili olduğu bu maddede belirlenmez; ilgili makam başvurunun konusuna göre belirlenir.
- Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun m.4 · Dilekçede bulunması zorunlu şartlar
Dilekçenin konusuna göre başvuru yapılabilecek TBMM veya idari makamlardır. Madde, dilekçenin yetkili makama ulaşmasını değil, dilekçe sahibinin zorunlu bilgilerinin dilekçede bulunmasını şart koşar.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.205 · Duruşma sırasında işlenen suç hakkında işlem
Tutanağın gönderildiği, soruşturmayı yürütmekle görevli makamdır. Madde metni makamı adlandırmaz; uygulamada Cumhuriyet başsavcılığına gönderme yapılır.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.962 · I. İşletme izni alma
Ödünç verme işini yapmaya izin veren ve bu işletmeleri denetleyen idari mercidir. Maddede hangi kurumun yetkili olduğu adlandırılmamıştır; bu, ilgili özel mevzuatla belirlenir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.571 · I. Senet çıkarma
Senet çıkarma izninin verileceği mercidir. Maddede makamın kim olduğu belirtilmemiştir; izin talebi bu merciye yapılır.
Terim 11 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Yetkili makam yolu ile türk siyasi memuru yolu arasındaki fark nedir?
Genel yol olarak tebliğ, yabancı devletin yetkili makamı üzerinden yapılır ve bunun için anlaşma veya uygun mevzuat aranır.
Muhatap Türk vatandaşı ise tebliğ doğrudan Türk siyasi memuru veya konsolosu vasıtasıyla da yapılabilir.
Türk vatandaşına yönelik tebliğde iki yol birlikte kullanılabilir; bu yolda bildirim ve otuz günlük süreci işler.
Değişiklik öncesi ile sonrası yetkili makam arasındaki fark nedir?
Değişiklik öncesinde ilgili düzenleme, Maliye ve Sağlık Bakanlıklarının görüş ve teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca yapılıyordu.
Değişiklik sonrasında aynı konu Cumhurbaşkanınca düzenlenmektedir.
Yetkili makam Bakanlar Kurulundan Cumhurbaşkanına geçmiştir; görüş ve teklif usulü ibare ile birlikte kaldırılmıştır. Değişiklik öncesi tarihli işlemler bakımından eski metin esas alınmalıdır.
Yetkili makam ile uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı arasındaki fark nedir?
Yetkili makam düşünce yazısını ve dosyayı Uyuşmazlık Mahkemesine gönderir ve ilgili yargı merciine bildirimde bulunur.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı düşünce yazısını ilgili Başsavcıya tebliğ edebilir.
Tebliğ Başkanın takdirine bağlıdır; tebliğ edilirse karşı taraf (ilgili Başsavcı) yedi gün içinde karşılık verir.
Yetkili makam emri ile hukuka aykırı emir arasındaki fark nedir?
Hukuka uygun ve yetkili makamdan çıkmış emre aykırılık kabahat oluşturur.
Hukuka aykırı ya da suç teşkil eden emir yerine getirilemez.
Hukuka aykırı emre uyulmaması m.32 kapsamında cezalandırılmaz.
Mahkeme veya yetkili makam ile yetkili uzman arasındaki fark nedir?
Mahkeme ve diğer yetkili makamlar, maddede resmi yetkiyle inceleme yapan kurumlardır.
Yetkili uzmanlar, gerekçede belirtildiği üzere sigorta uzmanları gibi bu iş için yetki verilmiş kişilerdir.
Her iki yoldan da inceleme yaptırılabilir; maddede hangisinin seçileceği konusunda öncelik belirtilmemiştir.
Yetkili makam tarafından görevlendirilenler ile vergi incelemesine yetkili olanlar arasındaki fark nedir?
Yetkili makam tarafından görevlendirilenler, belirli bir yoklama için özel olarak atanmış kişilerdir.
Vergi incelemesine yetkili olanlar, vergi incelemesi yapma yetkisi genel olarak tanınmış kişilerdir.
Birinci grupta yoklama yetkisinin kaynağı somut görevlendirmedir; ikinci grupta yetki görevin niteliğinden doğar.
İlgili konular
- İftira, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılmasıCeza Hukuku Özel Hükümler
- Ardiyeciye bırakma, konaklama yeri, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlere bırakmaBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Milli savunmaya karşı suçlarCeza Hukuku Özel Hükümler
- Suçu bildirmeme ve kamu görevlisinin suçu bildirmemesiCeza Hukuku Özel Hükümler
- Sanığın duruşmada hazır bulunmaması ve sanığın mahkemeden uzaklaşması, duruşmanın düzen ve disipliniCeza Muhakemesi Hukuku
- Noter harçlarıİcra Müdürlüğü Mevzuatı
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/458 E., 2024/489 K., 02.10.2024İlgili madde: 3071 s. K. m.4, 3071 s. K. m.1
- 2025/94 E., 2026/11 K., 15.01.2026İlgili madde: VUK m.21
- 2021/113 E., 2024/29 K., 01.02.2024İlgili madde: 2860 s. K. m.6
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- İdari para cezası
- Suç üstlenme
- Sulh ceza hâkimliği
- Suç uydurma
- Uçuşa elverişlilik belgesi
- Dava açma süresinin durması
- Emtiayı temsil eden senet
- Gecikme
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.