Karar ve ilam harcı nedir?
Kısaca
Karar ve ilam harcı, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK m.327 · dürüstlük kuralına aykırılık sebebiyle yargılama giderlerinden sorumluluk: Davanın açılması ve hükmün infazı için alınan harçlardır.
- Harçlar K. m.17 · tahliye davalarında değer: Mahkeme kararı verilirken ya da ilam düzenlenirken alınan harçtır.
- 5235 s. K. m.52: Mahkemece verilen karar veya düzenlenen ilam üzerinden alınan harçtır.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeHarçlar Kanunu
- Harçlar K. m.3 · Hakem kararları
Mahkeme kararı veya ilam niteliğindeki belgenin düzenlenmesi karşılığında alınan harçtır. Bu maddede hakem kararının icrasına bağlı şerh üzerinden alınır.
- Harçlar K. m.17 · Tahliye davalarında değer
Mahkeme kararı verilirken ya da ilam düzenlenirken alınan harçtır. Bu madde yalnızca tahliye davasında bu harcın matrahını belirler.
- Harçlar K. m.22 · Davadan feragat, davayı kabul veya sulh
Mahkeme kararı ve ilamı için alınan nispi ya da maktu harçtır. Madde, bu harcın hangi oranda alınacağını gösterir; harcın asıl miktarı ilgili harç tarifesinden belirlenir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.327 · Dürüstlük kuralına aykırılık sebebiyle yargılama giderlerinden sorumluluk
Davanın açılması ve hükmün infazı için alınan harçlardır. Birinci fıkradaki sorumluluk bu harçları kapsamaz; harç her hâlde davayı kaybeden tarafta kalır.
Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun
- Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.52
Mahkemece verilen karar veya düzenlenen ilam üzerinden alınan harçtır. Madde, bu harç kaleminde de bölge adliye mahkemelerine yer verilmesini sağlamıştır.
Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.18
Mahkeme kararı veya ilamı nedeniyle alınan nispi harç kalemidir. Değişiklik bu kalem bakımından ödeme biçimini yeniden kurmuştur.
Karıştırılan kavramlar
İstinaf başvurusunda başvurma harcı ile karar ve ilam harcı arasındaki fark nedir?
Başvurma harcı, istinaf dilekçesi verilirken ödenen harçtır.
Karar ve ilam harcı, bölge adliye mahkemesinin kararı veya ilamı üzerinden alınan harçtır.
İki harç farklı anlarda doğar; biri başvuru sırasında, diğeri karar aşamasında yükümlülük yaratır. Madde her ikisinde de bölge adliye mahkemelerine yer verilmesini sağlamaktadır.
Karar ve ilam harcı ile diğer yargılama giderleri arasındaki fark nedir?
Karar ve ilam harcı, davayı kaybeden tarafta kalan ve bu maddenin kapsamı dışında olan harçtır.
Diğer yargılama giderleri, birinci fıkra uyarınca tamamı ya da bir kısmı yükletilebilecek kalemlerdir.
Kötüniyetli taraf, harç dışındaki giderlerden sorumlu tutulur; harç ayrıca bu maddeye göre yüklenmez.
Karar ve ilam harcı peşin kısmı ile ölüm ve cismani zarar tazminat davaları arasındaki fark nedir?
Genel hal: Dava açılırken nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin alınır.
Ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davaları: Peşin alınan harcın oranı yirmide birdir.
Aynı dava değeri için peşin ödenecek tutar önemli ölçüde düşer. Bu istisna yalnız bu tür tazminat davalarında uygulanır.
Karar ve ilam harcı (a bendi) ile icra tahsil harcı (b bendi) arasındaki fark nedir?
Karar ve ilam harcı, dava sürecinde dava açılırken ve kararın tebliğinden sonra ödenen harçtır.
İcra tahsil harcı, icra takibinde alacağın tahsili sırasında doğan harçtır ve icranın yerine getirilmesiyle doğar.
İki harcın ödeme anları ve süreleri farklıdır: karar ve ilam harcında bir ay, icra tahsil harcında ödeme anı veya 15 gündür.
Bakiye karar ve ilam harcı ile icra tahsil harcının ödenmemesi arasındaki fark nedir?
Bakiye karar ve ilam harcı ödenmediğinde hükmün tebliğ, takip ve kanun yoluna başvuru engellenmez.
İcra tahsil harcında ödeme yapılmayan hallerde harç 15 gün içinde ödenmelidir ve süre bu hükümde ayrı düzenlenmiştir.
Bakiye harcın ödenmemesi kararın işlemesini engellemez, ancak icra tahsil harcının süresinde ödenmemesi madde kapsamında ayrı süre sonucu doğurur.
Peşin karar ve ilam harcı ile peşin ilamsız takip harcı arasındaki fark nedir?
Karar ve ilam harcının peşin kısmı, davanın hükme bağlanması aşamasında alınır ve m.31 kapsamındadır.
İlamsız takipte alınan peşin harç, m.29 uyarınca alacaklının mahkemeye gitmek zorunda kalması hâlinde iade edilir ya da isteği üzerine mahsup edilir.
Bu iki harç farklı hükümlere tabidir; m.31'de iade yalnızca talebe bağlıdır, m.29'da ise alacaklının tercihine göre iade veya mahsup söz konusudur.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2024/613 E., 2026/32 K., 28.01.2026İlgili madde: 6009 s. K. m.18
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/619 E., 2023/1134 K., 22.11.2023İlgili madde: 6009 s. K. m.18
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/868 E., 2023/1056 K., 01.11.2023İlgili madde: 6009 s. K. m.18
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Nispi harç
- Davadan feragat
- Davayı kabul
- Başvurma harcı
- Bir yıllık kira bedeli
- Dürüstlük kuralına aykırılık
- Fer'i müdahale
- Sulh
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.