Kazandırıcı zamanaşımı nedir?

Kazandırıcı zamanaşımında amaç, zilyetlik yoluyla bir hakkın kazanılmasıdır ve süre dolunca hak kendiliğinden doğar.

Alacak zamanaşımında ise bir alacağın borçlu tarafından ödenmesi talep edilemez hâle gelir ve süre dolunca hak sona ermez, yalnız dava ile istenemez.

Madde yalnız kazandırıcı zamanaşımına kıyas yoluyla Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanmasını öngördüğünden, alacak zamanaşımı rejimi bu maddeyle doğrudan belirlenmez; iki rejim birbirinden ayrı tutulmalıdır.

Zamanaşımı ile kazanmada mülkiyet, zilyetliğin süresi dolunca hukuki bir işleme gerek olmaksızın kendiliğinden doğar.

Devir yoluyla kazanmada mülkiyetin geçmesi için geçerli bir temlik ve sebep ile zilyetliğin devri gerekir.

Zamanaşımı ile kazanmada malikin rızası aranmaz; malik mülkiyetini bu yolla kaybeder.

Madde kapsamındaki zamanaşımı, alacak ve talep hakkını sona erdirmeden dava yolunu kapatır.

Kazandırıcı zamanaşımı, belirli koşullarda taşınır veya taşınmaz üzerinde aynî hak kazandırır.

Kazandırıcı zamanaşımı aynî hak statüsüne tabidir (m.21); bu madde ile aynı bağlama kuralına tabi değildir.

Satılamazlık, özel hukuk sözleşmesi ile devir yasağıdır.

Kazandırıcı zamanaşımı yasağı, uzun süreli zilyetlikle mülkiyet kazanımının kapatılmasıdır.

İki yasak birlikte uygulanır; tek başına satış yapılmaması yeterli değildir, zilyetlikle kazanım da kapalıdır.

Bu maddedeki dava, mirasçı sıfatına dayanır ve terekeye karşı açılır.

Kazandırıcı zamanaşımında malikliğin kazanılması, zilyetlik süresine dayanır; mirasçılık ve öğrenme anı aranmaz.

Mirasçılar arasında kazandırıcı zamanaşımı ileri sürülemez; kazandırıcı zamanaşımı ile bu dava birbirinden ayrı değerlendirilir.