Olağanüstü fesih nedir?

Olağanüstü fesihte sebep karşı konulamaz bir olay olmak zorunda değildir; umulmadık ve sözleşmenin çekilmez hâle gelmesine yol açan bir olay yeterlidir.

Mücbir sebepte olay, taraflarca karşı konulamaz ve öngörülemez niteliktedir.

Deprem nedeniyle kiralananın kullanılamaz hâle gelmesi mücbir sebep olup m.331'e dayanılarak fesih yapılmasını gerektirmez; bu durumda kiracının m.331 yoluna gitmesi gerekmez.

Olağanüstü fesihte fesih, önemli sebebe dayanır ve sözleşmenin sürdürülmesi çekilmez hâle gelmiştir.

Olağan fesihte bir sebep aranmaz; sözleşme, sözleşmede ya da kanunda öngörülen dönemlere göre sona erdirilir.

Olağanüstü fesihte dönemlere bağlılık aranmaz; önemli sebep varsa fesih her zaman yapılabilir.

Olağanüstü fesih, taraflardan birinin fesih iradesine dayanır ve hâkimin takdirine tabi parasal sonuçlar doğurur.

Kiracının iflasında sözleşme, iflasın açıldığı anda kanun gereği kendiliğinden sona erer (m.370).

İflas hâlinde bildirime gerek yoktur; olağanüstü fesihte ise fesih bildirimi yapılmalı ve parasal sonuçlar karara bağlanmalıdır.

Olağan fesihte fesih bildirim süresine uyulur ve sözleşme bu sürenin sonunda sona erer.

Olağanüstü fesihte önemli bir sebep bulunur ve sözleşme bildirimin karşı tarafa ulaştığı anda sona erer.

Bu madde yalnızca olağan feshi düzenler; olağanüstü fesih için m.435 uygulanır ve bildirim süresi aranmaz.

Bu madde, belirsiz süreli kirada sebep aramaksızın fesih hakkı tanır.

Haklı sebeple fesih, sözleşmenin sürelerinden bağımsız olarak derhal sona erdirme yetkisidir ve başka maddelere dayanır.

Haklı sebeple fesih bu maddenin kapsamında değildir; haklı sebep varlığında ayrı hüküm uygulanır.

Madde 384 hükmünde ödünç verenin serbest iradesine dayanan fesih vardır ve bir sebep aranmaz.

Madde 383/II'deki hallerde ise ihlal, kusurlu bozulma, başkasına kullandırma ya da ivedi gereksinim gibi sebepler gerekir.

Olağanüstü hallerde süre beklemeden geri isteme mümkündür; belirsiz süreli sözleşmede ise sebep göstermeye gerek yoktur ancak hak dürüstlük kuralına uymalıdır.