Fesih hakkı nedir?
Kısaca
Taşıtanın sözleşmeyi tek taraflı irade beyanıyla sona erdirme yetkisidir. Yetki, gemi sözleşme uyarınca yüklemesini tamamlayıp yolculuğa çıkıncaya kadar kullanılabilir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.305
Önemli ayıp hâlinde kiracının, ayıbın giderilmesi istemine ek olarak sahip olduğu sözleşmeyi sona erdirme yetkisidir. Bu hak, madde metninde ikinci fıkrayla saklı tutulmuştur; kullanım koşulları TBK m.306'da düzenlenmiştir.
- TBK m.431 · II. Belirsiz süreli sözleşmede — 1. Genel olarak fesih hakkı
Sözleşme ilişkisini geleceğe dönük olarak sona erdiren, tek taraflı bir irade beyanıyla kullanılan yenilik doğurucu haktır. Karşı tarafın onayına ihtiyaç duymaz, ancak beyanın karşı tarafa ulaşması gerekir.
- TBK m.618 · III. Bakım borçlusunun ölümü
Bakım alacaklısının, bakım borçlusunun ölümüyle birlikte mirasçılara karşı sözleşmeyi sona erdirme yetkisidir. Hak, borçlunun ölümünden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1158 · VII- Yolculuk başlamadan önce sözleşmenin feshi
Taşıtanın sözleşmeyi tek taraflı irade beyanıyla sona erdirme yetkisidir. Yetki, gemi sözleşme uyarınca yüklemesini tamamlayıp yolculuğa çıkıncaya kadar kullanılabilir.
- TTK m.1223 · IV- Eşya üzerinde tasarruf yetkisi olan kişinin fesih hakkı
Taşıma sözleşmesini geleceğe etkili olarak sona erdiren yenilik doğurucu haktır. Madde bu hakkın kullanıcısını değiştirir, hakkın varlığını yaratmaz.
- TTK m.1445 · bbb) Sigortacının hakları
Sigortacının, riziko ağırlaşmasını öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeyi sona erdirme yetkisidir. Bu hak, prim farkı isteme seçeneğiyle birlikte seçimlik olarak tanınmıştır.
Karıştırılan kavramlar
Taraflardan birinin fesih hakkı ile kendiliğinden sona erme arasındaki fark nedir?
Fesih hakkı, taraflardan her birine tanınmış bir ihbar hakkıdır ve bir yıllık süre ile işler.
Kendiliğinden sona erme, ihbar gerektirmeden kanunda sayılan olgularla gerçekleşir.
Ölüm, tamamlama kabiliyetinin kaybı, kusursuz imkânsızlık, karşı tarafın iflası veya aczi halinde taahhüt bir fesih beyanına gerek olmadan sona erer.
Gazetecinin fesih hakkı ile genel işçi fesih hakkı arasındaki fark nedir?
Gazetecinin fesih hakkı bu maddede düzenlenmiş olup, süre sınırlaması olmaksızın kullanılabilir.
Genel işçi fesih hakkı 4857 sayılı Kanunun 17. maddesindeki sürelere bağlıdır ve kıdeme göre iki hafta, dört hafta, altı hafta, sekiz hafta gibi farklı bildirim sürelerine tabidir.
Gazeteci bakımından fesih için kıdem süresine bağlı olmayan tek bir bir aylık ihbar süresi uygulanır; genel işçi bakımından ise kıdeme göre değişen süreler geçerlidir.
Fesih hakkı ile gecikmiş ifa ve gecikme tazminatı arasındaki fark nedir?
Kiraya veren süre sonunda sözleşmeyi feshedebilir.
Kiraya veren fesih yerine borcun ifasını ve gecikme tazminatını da isteyebilir.
Fesih bir seçimliktir; kiraya veren feshi kullanmayıp genel hükümlere göre talep de yapabilir.
Genel fesih ile meslekî kiraya veren ilişkisinde kiracının fesih hakkı arasındaki fark nedir?
Taşınır kirasında taraflardan her biri, belirsiz süreli sözleşmeyi üç gün önceden yapılacak fesih bildirimiyle her zaman sona erdirebilir (birinci fıkra).
Kiraya verenin mesleki faaliyeti gereği kiraya verdiği ve kiracının özel kullanımına yarayan taşınır için kiracı, üç aylık kira dönemi sonu için en az bir ay önceden bildirimle sona erdirebilir (ikinci fıkra).
Kiracı iki yoldan birini seçebilir; ikinci fıkra kapsamında fesih yapan kiracıya karşı kiraya verenin zarar talebi yoktur. Kiraya veren ise yalnız birinci fıkraya göre feshedebilir.
Kiraya verenin fesih hakkı ile kiracının fesih hakkı arasındaki fark nedir?
Kiraya veren yalnız birinci fıkra uyarınca, üç gün önceden bildirimle feshedebilir.
Kiracı hem birinci fıkra hem ikinci fıkra uyarınca fesih yapabilir.
Kiraya verenin fesih süresi üç gündür; ikinci fıkranın dönem ve bir aylık bildirim süresi kiraya verene uygulanmaz.
Güvence isteme hakkı ile güvence yokluğunda fesih hakkı arasındaki fark nedir?
Kiraya verenin güvence isteme hakkı; bu aşamada sözleşme sürer.
Uygun süre içinde güvence verilmemesi hâlinde doğan fesih hakkı.
Güvence verilirse sözleşme sürer; verilmezse fesih hakkı doğar ve bildirim süresine bağlı olmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/507 E., 2024/93 K., 14.02.2024İlgili madde: TBK m.618
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/860 E., 2023/1041 K., 01.11.2023İlgili madde: TBK m.618
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/4319 E., 2024/5243 K., 25.11.2024İlgili madde: TBK m.618
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Belirsiz süreli sözleşme
- Yoksun kalınan kazanç
- Önemli ayıp
- Olağanüstü fesih
- Prim farkı
- Yolculuk çarteri sözleşmesi
- Boşaltma süresi
- Fesih bildirim süresi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.