Onama nedir?
Kısaca
Onama, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK m.380 · yeniden yargılama veya hükmün iptali: Yeniden yargılama sonunda mahkemenin eski hükmü doğru bulup aynen tekrarlamasıdır.
- İYUK m.49 · temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar: Danıştayın, temyize konu kararın hukuka uygun olduğunu tespit ederek kararı aynen koruması işlemidir.
- 1512 s. K. m.195 · imza ve mühür onaylanması: Yabancı ülkenin yetkili merciinin imza ve mührünün, Türk konsolosluğu tarafından doğrulanması işlemidir.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.380 · Yeniden yargılama veya hükmün iptali
Yeniden yargılama sonunda mahkemenin eski hükmü doğru bulup aynen tekrarlamasıdır. İade sebebi eski hükme etkili bulunmadığında uygulanır.
İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.49 · Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar:
Danıştayın, temyize konu kararın hukuka uygun olduğunu tespit ederek kararı aynen koruması işlemidir. Kararın sonucunun doğru olması yeterlidir; gerekçe yanlışsa ya da eksikse gerekçe değiştirilerek onama yapılabilir.
Noterlik Kanunu
- Noterlik Kanunu m.195 · İmza ve mühür onaylanması
Yabancı ülkenin yetkili merciinin imza ve mührünün, Türk konsolosluğu tarafından doğrulanması işlemidir. Onama, belgenin içeriğini değil, altındaki imza ve mührün gerçekliğini tasdik eder.
Karıştırılan kavramlar
Genel onama ile özel kanun hükümleri arasındaki fark nedir?
Genel kural olarak, yabancı noterlik işleminin Türkiye'de kullanılabilmesi için yetkili merciin imza ve mührünün konsolosluk onamasından geçmesi gerekir.
Uluslararası sözleşme veya özel kanun, onama zorunluluğunu kaldıran bir düzenleme içeriyorsa madde metni bu düzenlemeleri saklı tutar.
Özel kanunda muafiyet varsa konsolos onayı aranmaz; muafiyet yoksa genel kural uygulanır. (Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2025/1967 E., 2025/1682 K., 10.09.2025)
Gerekçe değiştirerek onama ile bozma arasındaki fark nedir?
Kararın sonucu hukuka uygundur, yalnızca gerekçe doğru değil ya da eksiktir. Danıştay bu hâlde kararı bozmaz, gerekçeyi kendisi değiştirir.
Karar hukuka aykırı verilmiş ya da usul hatası kararı etkilemiştir. Bu hâlde karar sonucu da bakımından bozulur.
Yalnızca gerekçe sorunu varsa karar korunur; sonuç hukuka aykırıysa karar bozulur ve ilk derece mahkemesine ya da ilgili mercie dönüş sağlanır.
Maddi hata düzeltilerek onama ile bozma arasındaki fark nedir?
Yeniden yargılama gerektirmeyen maddi hata ya da düzeltilebilir eksiklik vardır. Danıştay kararı düzelterek onar.
Hata ya da eksiklik kararın esasını etkileyecek niteliktedir ve yeniden yargılama gerektirir. Bu durumda karar bozulur.
Düzeltme yoluyla çözülebilen hata karar bozulmadan giderilir. Yeniden yargılama gerektiren hata bozma sebebi olur.
Kısmen onama ve kısmen bozma ile tam onama veya tam bozma arasındaki fark nedir?
Kararın bir bölümü hukuka uygun, diğer bölümü aykırıdır. Danıştay her iki kısmı ayrı ayrı değerlendirir.
Kararın tamamı ya da tamamına yakını hukuka uygun ya da aykırıdır ve tek bir hüküm verilir.
Kısmi hâlde kesinleşen kısım Danıştay kararında açıkça belirtilir; bozulan kısım yeniden görüşülür.
Onama ile değiştirme arasındaki fark nedir?
Yeniden yargılama sonunda iade sebebi eski hükme etkili bulunmazsa mahkeme eski hükmü onar.
Yeniden yargılama sonunda eski hükmün değişmesi gerektiği kanaatine varılırsa mahkeme hükmü kısmen veya tamamen değiştirir.
İade sebebi doğru olsa bile eski hüküm aynen kalabilir; sonuç değişikliği ancak iade sebebinin hükme etkisine bağlıdır.
Onama veya değiştirme ile hükmün iptali arasındaki fark nedir?
İade sebebi sabit görüldükten sonra yeniden yargılama yapılarak ortaya çıkacak duruma göre karar verilmesi hâli, yani onama ya da kısmen veya tamamen değiştirme.
Madde 380/1 ikinci cümlesindeki iki özel hâl; bu hâllerde yeniden yargılama yapılmadan hüküm iptal edilir.
Genel hâlde yeniden yargılama zorunludur; özel iki hâlde ise inceleme yapılmaksızın hüküm iptal edilir ve yeni bir yargılama gerekmez.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/612 E., 2025/3232 K., 15.12.2025İlgili madde: İYUK m.49
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/600 E., 2025/3231 K., 15.12.2025İlgili madde: İYUK m.49
- 8. Daire, 2025/35 E., 2025/9610 K., 09.12.2025İlgili madde: İYUK m.49
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Yeniden yargılama
- Değiştirme
- Özel kanun hükümleri
- Yargılamanın iadesi
- Bozma
- Yetkili merci
- Kıyasen uygulama
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.