Özel hüküm nedir?

6 maddede geçiyor · 4 kanun

Diğer yazımlar: Özel hükümler

Kısaca

Özel hüküm, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TBK m.358 · genel hükümlerin uygulanması: Ürün kirasının niteliğinden doğan farklılıkları düzenleyen, ayırım içindeki hükümdür.
  • TTK m.330 · özel kanunlara bağlı anonim şirketler: Özel kanunda yer alan ve TTK'nın anonim şirkete ilişkin genel hükümlerinden ayrılan düzenlemelerdir.
  • DMK m.24 · kovuşturma ve yargılama: Memurların görevle ilgili suçlarında soruşturma ve kovuşturma usulünü belirleyen, genel ceza muhakemesi kurallarından ayrılan hükümlerdir.

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.330 · II - Özel kanunlara bağlı anonim şirketler

    Özel kanunda yer alan ve TTK'nın anonim şirkete ilişkin genel hükümlerinden ayrılan düzenlemelerdir. Bu hükümler varsa TTK hükümlerine önceliklidir; yoksa TTK'nın ilgili hükümleri tamamlayıcı olarak uygulanır.

  • TTK m.852 · I- Kural

    Belirli bir taşıma türü ya da posta idaresi için ayrı olarak konulmuş kuraldır. Genel taşıma hükümlerine göre öncelik taşır; madde bu önceliği saklı tutar.

  • TTK m.1451 · C) Sigorta sözleşmeleri hakkında uygulanacak hükümler

    TTK'nın sigorta bölümünde açıkça düzenlenmiş kural. Bu kurallar TBK'nın genel hükümlerine üstündür, yani önce bunlar uygulanır.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.358 · B. Genel hükümlerin uygulanması

    Ürün kirasının niteliğinden doğan farklılıkları düzenleyen, ayırım içindeki hükümdür. Özel hüküm varsa genel kira hükümleri o ölçüde geri çekilir.

Devlet Memurları Kanunu

  • DMK m.24 · Kovuşturma ve yargılama

    Memurların görevle ilgili suçlarında soruşturma ve kovuşturma usulünü belirleyen, genel ceza muhakemesi kurallarından ayrılan hükümlerdir. Bu maddede kendileri yazılmamış, 4483 sayılı Kanun gibi özel kanunlara yollama yapılmıştır.

Danıştay Kanunu

  • Danıştay Kanunu m.15 · Danıştay genel kurulu

    Genel Kurulun toplantı yeter sayısına ilişkin, bu maddenin dışında kalan ve genel kuralı değiştiren kanun hükümleridir. Bunlar, 15. maddedeki genel yeter sayı kuralına göre öncelik taşır.

Karıştırılan kavramlar

Özel hüküm bulunan konu ile özel hüküm bulunmayan konu arasındaki fark nedir?

Ürün kirasına özgü bir düzenleme bulunan konular, örneğin alt kira ve kullanım hakkını devir yasağı, doğrudan ayırımdaki özel hükme tabidir.

Ayırımda düzenlenmemiş ve ürün kirasında farklılık taşımayan konular ise genel kira hükümlerine bağlanır.

Özel hüküm varsa o uygulanır; yoksa genel kira hükümleri ürün kirasına uygulanır.

TBK m.358

Saklı özel hüküm ile genel kanun hükmü arasındaki fark nedir?

Dokuzuncu bölümde (m.67-73) toplu yapıya özgü bir düzenleme varsa o hüküm uygulanır.

Özel hüküm yoksa kanunun genel hükümleri toplu yapıya uygulanır.

Özel hüküm genel hükümden önce uygulanır; özel hüküm bulunmadığında genel hükümler devreye girer.

KMK m.74

Hukuk sınıfı subay için özel hüküm ile subaylara ilişkin genel mevzuat arasındaki fark nedir?

Madde metninde hukuk sınıfı subaylar için açıkça düzenlenmiş konular bu maddeye göre uygulanır.

Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde subaylara ilişkin mevzuat hükümleri uygulanır.

Maddede düzenlenmeyen konularda subay mevzuatına başvurulur.

926 s. K. m.46

Özel hüküm ile subsidiyer uygulama arasındaki fark nedir?

Danıştay Kanunu'nda açıkça düzenlenen soruşturma konuları, örneğin kurulun oluşumu, fezleke ve itiraz usulü.

Kanunda hüküm bulunmayan haller, örneğin tedbirlerin uygulanış biçimi veya ayrıntılı usul.

Özel hüküm varsa o uygulanır; yoksa CMUK'un soruşturmaya ilişkin hükümleri devreye girer.

2575 s. K. m.81

Özel hüküm ile genel ödeme hükümleri arasındaki fark nedir?

Turizm yatırımı belgeli orman tesisi, m.15 kapsamında özel takvime tabidir.

Diğer orman tahsisleri ve genel bedel ödemeleri, ilgili genel mevzuatın ödeme hükümlerine tabidir.

Ormanda turizm yatırımı belgeli tesis için beş yıl vade ve beş taksit uygulanır; genel ödeme kuralı bu tesis bakımından yerine geçer.

2634 s. K. m.15

Genel çoğunluk ile özel hükümler arasındaki fark nedir?

Maddenin genel kuralı, daire ve kurullarda kararların çoğunlukla verilmesidir.

Özel hükümler, belirli kurul veya belirli karar türleri için ayrı çoğunluk öngörebilir.

Özel bir hüküm varsa genel çoğunluk kuralı yerine o hüküm uygulanır; hangi kararın hangi çoğunlukla alınacağı ilgili özel hükme bakılarak belirlenir.

2797 s. K. m.39

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2016/144 E., 2020/75 K., 10.12.2020
    İlgili madde: 2575 s. K. m.15
  2. 2015/41 E., 2017/98 K., 04.05.2017
    İlgili madde: DMK m.24
  3. Ceza Genel Kurulu, 2014/855 E., 2015/356 K., 03.11.2015
    İlgili madde: DMK m.24

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.