Senedin iptali nedir?
Kısaca
Senedin iptali, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.928 · ödenen senedin geri verilmesi: Senedin geri verilemediği hâlde alacaklının, borcun sona erdiğini ve senedin hükümsüz olduğunu resmen düzenlenmiş ya da usulüne göre onaylanmış bir belgeyle beyan etmesidir.
- HMK m.212 · sahte senedin iptali: Sahte olduğu kesinleşen senedin üzerine iptal yazılmasıyla hükümsüz kılınması işlemidir.
- TTK m.657 · iptal kararı: Senedin zayi olması ya da elde bulunmaması hâlinde, mahkeme kararıyla senedin hükümsüz kılınması işlemidir.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.928 · VI. Ödenen senedin geri verilmesi
Senedin geri verilemediği hâlde alacaklının, borcun sona erdiğini ve senedin hükümsüz olduğunu resmen düzenlenmiş ya da usulüne göre onaylanmış bir belgeyle beyan etmesidir. Bu belge, senedin yerine geçen ispat aracıdır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.212 · Sahte senedin iptali
Sahte olduğu kesinleşen senedin üzerine iptal yazılmasıyla hükümsüz kılınması işlemidir. Kıymetli evrak zayi iptali ile karıştırılmamalıdır; bu madde zayi değil sahtelik halini düzenler.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.657 · C) İptal kararı
Senedin zayi olması ya da elde bulunmaması hâlinde, mahkeme kararıyla senedin hükümsüz kılınması işlemidir. Maddede iptal kararı, ilan ve ibraz kavramlarıyla birlikte geçer.
Karıştırılan kavramlar
Senedin geri verilmesi ile senedin iptali arasındaki fark nedir?
Senet alacaklının elinde mevcutsa geri verilmesi istenir.
Alacaklı senedi kaybettiğini iddia ediyorsa borçlu, borcun sona erdiğini gösteren resmi ya da usulüne göre onaylanmış bir belge ister.
Kayıp iddiasında senedin fiziki iadesi mümkün olmadığından iptal belgesi talep edilir; bu belgenin masrafı alacaklıya aittir.
Senedin iadesi ile senedin iptali arasındaki fark nedir?
Senet zilyetlik olarak borçluya geri verilebiliyorsa, iade istenir ve TBK m.104 karinesi doğar.
Senet kaybedilmiş ya da geri verilemiyorsa, bu madde uyarınca iptal belgesi istenir.
İade mümkünse karine ile ispat kolaylaşır; mümkün değilse iptal belgesi ile borcun sona erdiği ispat edilir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 3. Hukuk Dairesi, 2023/3675 E., 2024/415 K., 25.01.2024İlgili madde: HMK m.212
- İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/221 E., 2024/953 K., 26.12.2024İlgili madde: TTK m.657
- İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/976 E., 2023/724 K., 10.08.2023İlgili madde: TTK m.657
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.